Ở phần đầu truyện ngắn "Ngôi nhà xưa bên suối" của nhà văn Cao Duy Sơn, cuộc đời thầy Hạc hiện lên với biết bao thăng trầm, oan khuất. Rời Hà Nội lên vùng cao dạy học, người thầy thanh bạch và nhân hậu ấy không chỉ tận tụy với học trò mà còn cùng vợ cưu mang Lữ - đứa con gái bé bỏng bị Bền, người học trò cũ của thầy, bỏ lại trong một đêm đông giá rét.
Trong phần cuối, sau khi người vợ hiền qua đời khi tuổi đời còn rất trẻ, thầy Hạc một mình nuôi dưỡng Lữ và Thư khôn lớn trong ngôi nhà nhỏ bên suối Cun. Những tưởng cuộc sống của ba cha con sẽ mãi bình lặng thì sau gần hai mươi năm, Bền bất ngờ trở về, mang theo những món quà đắt tiền và mong muốn nhận lại con gái. Giữa tình mẫu tử, công ơn dưỡng dục và sự gắn bó đã trở thành máu thịt, thầy Hạc rơi vào một lựa chọn đầy đau đớn. Lữ sẽ quyết định ra sao khi biết sự thật về thân thế của mình? Cuộc gặp gỡ giữa hai mẹ con sẽ mở ra một cuộc đoàn tụ hay thêm một lần khoét sâu những tổn thương của quá khứ? Mời thính giả đón nghe phần cuối truyện ngắn "Ngôi nhà xưa bên suối" của nhà văn Cao Duy Sơn.
Cao Duy Sơn là cây bút tiêu biểu viết về miền núi và đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số. Văn chương của ông gây ấn tượng bởi không gian đậm bản sắc vùng cao, ngôn ngữ giàu sức gợi cùng những trang viết thấm đẫm tình người. "Ngôi nhà xưa bên suối" là truyện ngắn nổi tiếng được chọn làm tên chung cho tập truyện từng giành Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2008 và Giải thưởng Văn học ASEAN năm 2009.
Bên dòng suối Cun hiền hòa, ngôi nhà cũ của thầy Hạc hiện lên bình dị với vườn rau, hàng rào tre và những luống hoa bốn mùa khoe sắc. Nhưng phía sau khung cảnh thanh bình ấy là câu chuyện về một người thầy mẫu mực từng trải qua bao oan khuất, tổn thương và những khúc quanh nghiệt ngã của số phận.
Truyện ngắn "Hư phù" của cây bút trẻ Phạm Giai Quỳnh đưa người đọc ngược dòng thời gian trở về một góc Hà Nội xưa cũ. Với lối viết giàu sức gợi, Phạm Giai Quỳnh không cố tình đẩy câu chuyện lên những cao trào kịch tính, mà chọn cách đi sâu vào thế giới nội tâm của nhân vật, tạo ra một câu chuyện có nhịp điệu chậm rãi nhưng vẫn có sức cuốn hút riêng.
Trong nghệ thuật viết truyện ngắn, không gian nội tâm và thế giới cảm xúc chính là cõi riêng tư để lưu giữ những bí mật thẳm sâu của tâm hồn, tạo nên chiều sâu và sức lay động bền bỉ cho tác phẩm dẫu dòng chảy thị hiếu có đổi thay. Khai thác mạch nguồn tinh tế ấy, buổi “Đọc truyện đêm khuya” hôm nay giới thiệu tới quý thính giả truyện ngắn “Bức vẽ chân dung” của tác giả Anh Thư - Biên tập viên công tác tại Ban Văn học - Nghệ thuật - Âm nhạc (VOV3).
Tác phẩm xoay quanh một họa sĩ đắm chìm trong lý tưởng nghệ thuật, bỗng bừng tỉnh khi chạm lại ký ức về một người từng qua đời mình như bóng mây, để từ đó tìm lại những rung động đích thực với cuộc đời và sáng tạo.
Chiến tranh qua đi, có khi nào chúng ta lắng lại để tự hỏi: giá thực sự của hai chữ hòa bình đắt đến nhường nào? Hơn một triệu liệt sĩ nằm lại qua các thời kỳ, những người lính ngã xuống khi tuổi đời vừa mười tám đôi mươi, hay nỗi đau âm thầm suốt một đời người của những người mẹ Việt Nam anh hùng...
Mời các bạn lắng nghe truyện ngắn "Màu hoa đỏ" của tác giả Đoàn Đức Châu, qua giọng đọc của NSƯT Việt Hùng trong chương trình Đọc truyện đêm khuya.
Phần cuối truyện ngắn "Bờ sông gió thổi" của nhà văn Trần Văn Thước tiếp tục khắc họa những bi kịch chồng chất và mất mát đau thương nơi vùng quê ven sông. Giữa nghịch cảnh khắc nghiệt, tác phẩm làm nổi bật khát vọng sống, khát vọng yêu thương mãnh liệt và phẩm giá thanh cao của những con người bất hạnh. Dư âm để lại không chỉ là nỗi đau đớn tột cùng trước số phận, mà còn là sự tôn vinh sức mạnh của tình người và sự thủy chung bền bỉ vượt qua giông bão cuộc đời.
Giữa vùng quê ven sông ngập tràn gió bấc và những vết sẹo của thời gian, có một khúc sông ngày ngày vẫn lắng nghe nhịp gõ đều đặn của những chiếc nón lá, và cả nhịp đập của những trái tim khát khao gắn kết. Nơi ấy, những con người mang đôi chân không trọn vẹn lại tìm thấy ở nhau chỗ dựa bình yên nhất, để rồi từ trong nghịch cảnh, mầm sống và tình yêu cứ thế nảy nở lặng thầm, bền bỉ như sức sống của cỏ cây bên bờ sông quê.
Mời quý thính giả cùng đón nghe phần 1 của truyện ngắn "Bờ sông gió thổi" của nhà văn Trần Văn Thước.
Bối cảnh mặt trận Nam Quảng Trị năm 1972 khốc liệt trở thành ký ức không thể nguôi ngoai trong lòng những người bước ra từ cuộc chiến. Qua góc nhìn của một chiến sĩ trẻ được kết nạp Đảng ngay tại mặt trận, truyện ngắn “Khoảng lặng” của nhà văn Thái Chí Thanh đã tái hiện chân thực những giây phút vào sinh ra tử, sự hy sinh thầm lặng cùng những phút yếu lòng rất đỗi con người của đồng đội nơi tuyến đầu.
Bức tranh gánh nặng thời chiến và nỗi đau hy sinh của những người lính, người mẹ, người vợ hậu phương luôn là dòng chảy ân sâu nặng trong văn học nước nhà. Sau không khí rực rỡ cờ hoa mừng ngày chiến thắng, phía sau những đoàn quân tiến về thành phố vẫn là bóng dáng âm thầm, trán tựa tay, khắc khoải đợi chờ của người phụ nữ trong căn nhà lặng lẽ; hay những thân thể thương binh mang đầy thương tích bước ra khỏi khói lửa bom đạn. Trong chương trình "Đọc truyện đêm khuya" hôm nay, trân trọng gửi tới quý vị và các bạn hai tác phẩm giàu cảm xúc hướng về chủ đề ngày Thương binh - Liệt sĩ: truyện ngắn "Trong đoàn quân" của tác giả Nguyễn Hoa Xuân và "Người con của chồng" của nhà văn Thanh Thản.
Hành trình từ thành phố về vùng biên giới Lò Gò, Tân Biên của cô giáo trẻ tên An tưởng như chỉ là một chuyến tập huấn ngắn ngày trong mùa hè, nhưng lại hóa thành cơ duyên đưa cô về với những ký ức thiêng liêng của gia đình. Mang theo hũ tro cốt của ngoại gửi vào dòng Vàm Cỏ để ngoại được sum họp cùng ông và đồng đội năm xưa, An dần cảm nhận sâu sắc hơn lòng yêu nước và sự hy sinh thầm lặng của những người đi trước. Giữa nắng gió biên cương khắc nghiệt, những buổi lên lớp cùng thầy giáo quân hàm xanh, tình cảm ấm áp của người dân bản địa và kỷ niệm về chiếc lá trung quân lửa đốt không cháy đã khơi dậy trong lòng cô giáo trẻ những rung động dịu dàng và tình yêu sâu nặng với mảnh đất này.
Mời quý vị và các bạn cùng nghe truyện ngắn "Mùa trung quân thay lá" của nhà văn Tống Phước Bảo qua giọng đọc Minh Nguyệt trong chương trình "Đọc truyện đêm khuya" của Đài Tiếng nói Việt Nam.
Đại dịch bất ngờ ập đến như một thử thách nghiệt ngã đối với đôi vợ chồng già trong phần cuối truyện ngắn "Cuộc tẩu thoát vĩ đại" của nhà văn Hilma Wolitzer. Những ngày cách ly dài dằng dặc, những cuộc điện thoại thưa thớt từ phòng cấp cứu và khoảng trống mênh mông trong căn hộ nhỏ đã đẩy họ vào cuộc chia ly không lời báo trước. Thế nhưng, vượt lên trên nỗi đau thương và mất mát, tình yêu thương dung dị suốt nửa thế kỷ vẫn lặng lẽ sưởi ấm tâm hồn người ở lại. Mời quý vị và các bạn cùng lắng nghe trọn vẹn phần cuối của tác phẩm.
Ở cái tuổi gần chín mươi, khi những vết chai sần và danh sách thuốc men dần chiếm chỗ của các bức tranh vẽ trên cánh cửa tủ lạnh, người ta nhận ra tình yêu không còn là những cái chạm nồng nhiệt, mà là việc nín thở dõi theo nhịp đập khe khẽ của đối phương mỗi sớm mai. Lấy bối cảnh những ngày đầu khi một cơn bão dịch bệnh vô hình chuẩn bị tràn qua thành phố, truyện ngắn “Cuộc tẩu thoát vĩ đại” của nhà văn Hilma Wolitzer gửi đến người nghe một khoảng lặng sâu lắng về sự già đi, nỗi sợ mất mát và những mật mã bình dị của một cuộc hôn nhân bền bỉ.
Trong chương trình "Đọc truyện đêm khuya", xin mời quý vị cùng lắng nghe phần đầu của tác phẩm qua bản chuyển ngữ của Đinh Thảo.
"Rừng không có thú như nhà không có chủ" - câu châm ngôn giản dị ấy đã dẫn lối cho hành trình giữ đất, giữ rừng đầy gian khổ nhưng đậm chất thơ của một người lính thương binh. Trở về bản làng sau khi phục viên với tình yêu đại ngàn ngấm vào máu thịt, người trai bản ấy lại tiếp tục gắn bó sâu sắc với núi rừng biên viễn.
Qua truyện ngắn “Rừng xanh ấm hơi muông thú” của nhà văn Trần Nguyên Mỹ, bức tranh đại ngàn Tây Bắc hiện lên vừa hoang sơ, hùng vĩ, vừa đong đầy những nét đẹp văn hóa vùng cao cùng triết lý nhân sinh sâu sắc về tình yêu thiên nhiên.
Trân trọng giới thiệu đến quý vị và các bạn tác phẩm này qua giọng đọc của phát thanh viên Sơn Tùng.
Nhà văn Cao Duy Sơn là một cây bút tên tuổi, là người trung thành với đề tài miền núi và từng được vinh danh bằng nhiều giải thưởng văn học trong nước cũng như quốc tế, trong đó có Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2017. Đến với truyện ngắn “Chợ tình” - một tác phẩm nằm trong tuyển tập xuất bản năm 2026, tập hợp những sáng tác ưng ý nhất trong hành trình văn học của ông. Độc giả sẽ bước vào không gian mờ sương của phiên chợ Âu Lâm vùng cao Cao Bằng. Tại nơi chỉ họp một lần duy nhất trong năm, cuộc gặp gỡ sau đằng đẵng thời gian lỡ dở của đôi tri kỷ ngoài 80 tuổi mở ra những miền ký ức vừa ấm áp, vừa xót xa. Giữ trọn lời hẹn ước trọn đời, người đàn ông vẫn nâng niu đôi giày vải khâu tay năm xưa, dắt theo con ngựa già lội suối băng rừng tìm về chốn cũ. Thế nhưng, quy luật nghiệt ngã của thời gian và định mệnh sinh tử đã khiến buổi hẹn hò của những năm tháng cuối đời bỗng chốc trở thành cuộc phân ly mãi mãi. Không chấp nhận sự lãng quên, ông lão đã đốt đi kỷ vật thiêng liêng nhất như một lời hẹn ước gửi theo hồn người cũ, khép lại một câu chuyện tình thủy chung đến nghẹn lòng...
