Để thực hiện giấc mơ về những trái phúc bồn tử, chàng công chức nghèo Nhi-cô-lai I-va-nứt phải hy sinh mọi thú vui tuổi trẻ, sống khổ cực, tằn tiện từng đồng xu lẻ, chấp nhận lấy một bà góa già xấu xí chỉ để chiếm đoạt khối tài sản của bà. Lần đầu tiên được ăn những quả phúc bồn tử hái từ chính vườn nhà, Nhi-cô-lai xúc động đến ứa nước mắt. Chàng công chức nghèo nhút nhát ngày xưa đã hoàn toàn thay đổi, hoàn toàn viên mãn với cuộc sống của một phú hộ, cho dù để đạt được cuộc sống ấy, anh phải trả giá rất nhiều, sự trả giá mà chính anh không nhận ra.
“Những thương, những giận”-thương và giận là trạng thái cảm xúc thường gặp trong nhiều truyện ngắn của Tô Hoài.Giận đấy song cũng thương đấy. Tác phẩm của Tô Hoài không đưa ra những lời phản biện, những hứa hẹn thức tỉnh, mà khiến chúng ta phải tự lục lọi con người thực của mình, tìm ra những điều thương điều giận để tự điều chỉnh, sống sao cho đàng hoàng, tử tế. Đọc truyện đêm khuya 26/05)
Với truyện ngắn "Ráng chiều rực đỏ", Nguyễn Thị Việt Hà không đi sâu vào kể lể cho xong, cho lâm li nỗi đời của người phụ nữ bất hạnh. Tác giả khéo lồng ghép những chi tiết, hoạt cảnh, tình huống để làm thấm thía hơn tình cảnh yếu đuối, đơn chiếc, nghèo nàn, khao khát yêu thương của nhân vật Phấn. Vẻ đẹp tâm hồn tử tế, đầy tự trọng của Phấn cũng như của anh Câm, của ông Tư - những con người âm thầm sống vì người khác đã "đánh động" vào định kiến rằng cái nghèo khó, kém may mắn dễ khiến cho con người ta cay cú, bất mãn, dễ thờ ơ, giành giật, quay lưng vô cảm trước cuộc đời.
Giọng điệu lãng mạn, giàu nhạc cảm và trong trẻo của văn chương Pautốpsky viết về tình yêu, về những con người bình dị mà ấn tượng. Trên nền không gian sông nước, bến tàu, câu chuyện của Ku-zmin và On-ga thật đẹp và nhớ mãi trong lòng các thế hệ người đọc, người nghe. (Đọc truyện đêm khuya 20/5/2015)
Cuộc đời nhiều vất vả, hy sinh của người mẹ quê được khắc họa bằng những hình ảnh cảm động. Tấm lòng nhân ái, bao dung của bà cụ Tuy làm điểm tựa cho những người con trong suốt cuộc đời. Chân dung người mẹ đôn hậu, giàu đức hy sinh hòa quyện vào hình ảnh khu vườn đầy mến thương.(Truyện ngắn " Vườn cây kể chuyện" 19/5)
Tuy có lúc ngậm ngùi thân phận như "Hạt thóc lép" nhưng nhân vật cô gái xưng "tôi" đã tự nhận thức phải tìm cách vượt lên hoàn cảnh và số phận để tìm được chỗ đứng thích hợp cho mình trong xã hội.Đó là điều quyết định và có ý nghĩa nhất.
Quá khứ tưởng đã được chôn vùi, được ngủ sâu. Truyện sâu sắc và tinh tế đưa ra thông điệp cho chúng ta, đặc biệt là cho các bạn trẻ về lẽ sống, hành vi sống. Hãy sống trung thực với chính bản thân mình. Sống sao để những năm tháng sau này và mãi mãi không bao giờ phải hối tiếc, ân hận .
Cuộc thách đố khá ly kỳ có giao kèo giữa thi sĩ và cô chủ quán xinh đẹp, quyến rũ nơi phố núi. Ngay cả khi thua cuộc, thi sĩ vẫn ngỡ mình đang trong một trò đùa vô hại mà không hề biết cô gái đang "vờn" con mồi của mình.May sao, một phút lóe sáng của tâm hồn bị tổn thương khiến thi sĩ si tình bảo toàn được tính mạng.(Đọc truyện đêm khuya)
Câu chuyện về tình yêu và hạnh phúc gia đình của đôi vợ chồng người Mông được tác giả thể hiện khá hấp dẫn, sinh động. Sống nhân hậu, sâu sắc, Mảy biết vun đắp cho cuộc sống riêng mà vẫn không quên những người vất vả xung quanh. Hành động tha thứ cho tội lỗi của Xìn và Tâm rồi đón đứa con riêng của chồng về nuôi càng chứng minh phẩm chất tốt đẹp, bao dung của người phụ nữ Mông.(Đọc truyện đêm khuya 8/5/2015)
Truyện chủ yếu xoay quanh nhân vật Líu, một phụ nữ góa chồng xinh đẹp và trót phải lòng Sín, chàng trai kém cô 2 tuổi, nhưng tác phẩm cũng lồng ghép vào đó số phận của một bà góa khác- chính là mẹ chồng Líu. Hai con người, cùng chung một nỗi bất hạnh, nhưng lại có hai lựa chọn hoàn toàn khác nhau. Mẹ chồng Líu chọn thủ tiết thờ chồng, còn Líu thì đi theo tiếng gọi của ái tình rạo rực. Và từ đó, hai người đàn bà có thêm một nỗi bất hạnh khác khi lựa chọn của người này là sự đau khổ của người kia. (Đọc truyện đêm khuya)
Truyện không chỉ kể về đời sống vùng cao, những thân phận phụ nữ miền sơn cước mà cài cắm cả vấn đề biển đảo, chủ quyền lãnh thổ, vấn đề môi trường thiên tai, nạn buôn bán phụ nữ, đẻ thuê (Đọc chuyện đêm khuya 5/5/2015)
"Bà Hàn rất hãnh diện là trong đời, không một người đàn ông nào chạm được vào thân thể bà, dù chỉ là một lọn tóc"-ngay từ câu mở đầu đã hé lộ câu chuyện tiết hạnh của bà Hàn và cuộc đời nhiều biến cố, đẫm nước mắt của bà Phúc. Bằng bút pháp miêu tả tâm lý đặc sắc, nhà văn thể hiện nỗi ám ảnh về thân phận bất hạnh cũng như khao khát bình dị của những người phụ nữ thôn quê, gây xúc động cho người đọc và người nghe.(Đọc truyện đêm khuya)
Tác phẩm đan lồng nhiều vấn đề: từ chuyện thanh niên lập nghiệp hay chuyện cứu vớt một con người đến tình nghĩa thày trò sâu đậm. Vương vấn trong ký ức người cha là giấc mơ ở lại thành phố và ông luôn mong con trai của mình sẽ trụ lại nơi phồn hoa đô hội, tuy nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thử thách khắc nghiệt. (Đọc truyện đêm khuya 28/4/2015)
“Đứa trẻ và các cụ già” kể chuyện một cụ bà chăm một đứa trẻ từ khi còn ẵm ngửa cho tới khi bi bô biết nói. Không những cùng lăn lộn, bơ phờ đưa cậu bé con qua cơn sinh tử, tình yêu thương trìu mến, sự tận tụy của đôi vợ chồng già với cậu bé còn lan tới những người bạn già, lan tới người đọc và “ngấm ngầm” gây nên niềm xúc động dịu dàng mà thấm thía. (Đọc truyện đêm khuya)