Gần một thế kỷ qua, Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ là lực lượng lãnh đạo sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, mà còn trở thành nguồn cảm hứng vô tận trong dòng chảy văn học dân tộc. Hình ảnh Đảng hiện lên trong thơ ca khi thì vĩ đại, hào hùng, khi lại gần gũi, thiết tha như hơi thở của nhân dân.
Trong không khí chào mừng thành công Đại hội Đảng lần thứ XIV và hướng tới kỷ niệm 96 năm ngày thành lập Đảng (03/02/1930 – 03/02/2026), chương trình "Đôi bạn văn chương" mời quý độc giả cùng tham gia cuộc trò chuyện với chủ đề: "Hình tượng Đảng trong thơ Việt". Chúng ta sẽ cùng nhìn lại những vần thơ bất hủ, những cảm xúc sắt son của các thế hệ thi sĩ đã kết tinh thành hình tượng "Đảng quang vinh" trong lòng mỗi người dân Việt Nam.
“Truyện Kiều” của Đại thi hào Nguyễn Du là một tác phẩm văn chương có ý nghĩa triết lý rất sâu sắc. Yếu tố quan trọng làm nên sự bất hủ của “Truyện Kiều” qua các thời kỳ lịch sử và chế độ xã hội khác nhau, vượt khỏi phạm vi quốc gia, được biết đến ở nhiều dân tộc khác trên thế giới là những tư tưởng nhân văn sâu sắc của tác phẩm. Xã hội càng văn minh, tiến bộ thì lại càng phát hiện thêm nhiều giá trị nhân văn mới trong “Truyện Kiều”. Cùng với tư tưởng nhân nghĩa và vị tha, tư tưởng khoan dung và lạc quan về tương lai trong “Truyện Kiều” cũng là những giá trị tư tưởng bất hủ của dân tộc Việt Nam, xứng đáng hòa nhập với di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.
Trong buổi đọc truyện trước, chúng ta đã cùng theo chân Dương trở về làng Tranh Sơn sau mười mấy năm xa cách. Những hồi ức về mối tình đầu với Quân hay bóng hình ngôi làng cũ dường như chỉ là lớp vỏ ngoài của một tâm hồn đầy vết xước.
Phần cuối của truyện ngắn mang đến những sự thật bàng hoàng về nỗi đau của bác Nhài – người phụ nữ Dương yêu thương như mẹ, và cũng là nguồn cơn của nỗi day dứt khiến cô phải bỏ xứ mà đi năm 18 tuổi. Liệu sau bao năm tháng "nhớ Tranh Sơn âm ỉ và quay quắt", Dương có tìm thấy lối thoát cho sự giằng xé trong lòng mình? Hãy cùng lắng nghe phần kết để cảm nhận sức mạnh của sự trở về và vòng tay bao dung của quê nhà dành cho những đứa con mang thương tổn.
Phạm Thu Hà sinh năm 1996, là một trong những gương mặt nổi bật của thế hệ viết văn 9X. Tốt nghiệp Khoa Viết văn – Báo chí, Đại học Văn hóa Hà Nội, chị ghi dấu ấn là một cây bút trẻ được giới chuyên môn đánh giá cao.
Chương trình “Đọc truyện đêm khuya” trân trọng gửi tới quý vị phần đầu truyện ngắn "Người về Tranh Sơn" – tác phẩm xuất sắc giành giải Nhì tại cuộc thi truyện ngắn Lửa Mới của Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Bằng ngôn ngữ đậm chất điện ảnh và đầy suy tư, Phạm Thu Hà đã khéo léo khắc họa sợi dây liên kết vô hình nhưng bền chặt giữa con người và xứ sở. Hãy cùng lắng nghe để khám phá phía sau một cuộc trở về đầy ký ức và tâm trạng.
Chiến tranh đã qua đi nhưng đâu đó vẫn còn những tàn tích và dư chấn. Chúng âm ỉ rồi hiện diện trong đời sống thời bình theo nhiều cách khác nhau. Nhờ những nỗ lực xoa dịu và chữa lành, trong đó phải kể đến sự chung tay của lực lượng Công an cơ sở và những người trinh sát an ninh, nhiều vùng đất từng bị bom đạn cày xới đã được tái sinh, bừng lên sức sống mới.
Viết bằng hiểu biết, trải nghiệm và vốn sống bồi đắp từ thực tế, trang văn của Trung tá - nhà văn Bùi Tuấn Minh vừa giàu dữ liệu về nghề, vừa sắc sảo, dày dặn trong cấu tứ. Điều đó được thể hiện rõ nét qua truyện ngắn “Người gom gió xước”.
Mời quý vị và các bạn cùng lắng nghe!
Nhân kỷ niệm 260 năm ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du, một sự kiện văn hóa đặc biệt đã thu hút sự chú ý của giới mộ điệu: sự ra mắt ấn phẩm "Kim Vân Kiều" do Nhã Nam phát hành. Đây không chỉ là một cuốn sách, mà là điểm hội tụ hiếm có giữa di sản văn chương của Nguyễn Du, ngôn ngữ quốc ngữ của học giả Nguyễn Văn Vĩnh và hội họa của danh họa Nguyễn Tư Nghiêm tạo nên một không gian thẩm mỹ, một giá trị lớn, xứng đáng được chào đón và thưởng lãm. Hãy cùng chương trình Tìm trong kho báu khám phá không gian thẩm mỹ độc đáo và chiêm ngưỡng bộ tranh Kiều chưa từng được công bố tại buổi tọa đàm ra mắt ấn phẩm này.
Hơn 1.500 tác phẩm từ khắp mọi miền Tổ quốc gửi về chỉ trong vòng 4 tháng là minh chứng rõ nét cho sức hút của Cuộc thi thơ làng Chùa lần thứ ba. Với chủ đề "Thơ ca và nguồn cội", cuộc thi không chỉ là một sân chơi văn chương mà còn là hành trình tìm về những giá trị văn hóa bền bỉ. Để cùng nhìn lại những dấu ấn đậm nét và lắng nghe câu chuyện đằng sau những tác phẩm tiêu biểu, chương trình Đôi bạn văn chương (VOV3) thân mời quý vị cùng đến với cuộc trò chuyện: “Thơ ca và nguồn cội – Một cuộc thi truyền cảm hứng”.
Có những cuộc ra đi kéo dài đằng đẵng cả một đời người, nhưng cũng có những sự trở về để hồi sinh tất cả. Trong chương trình Đọc truyện đêm khuya hôm nay, mời quý vị cùng đến với truyện ngắn “Cây đào phai bên bờ rào đá” của nhà văn Trác Diễm – một cây bút giàu nội lực từ mảnh đất Quảng Bình.
Qua cuộc đời thăng trầm của nhân vật A Châu, tác giả không dụng công kể về hành trình 30 năm lưu lạc đầy tủi hờn, mà thay vào đó là những mảnh vụn ký ức đan xen giữa hạnh phúc và đau khổ. Để rồi khi trở về, A Châu đã có một cái nhìn khác, nhân ái hơn với những người từng làm tổn thương mình. Đây là câu chuyện về hành trình trở về đầy xúc động: trở về sau những va vấp, hiểu lầm; trở về để hàn gắn cho người thân và cho chính mình. Khi mùa xuân về, những rạn nứt năm xưa được lấp đầy bằng lòng nhân ái, mang đến một cái kết sáng và ấm áp. Như một cái ôm yêu thương sau bao ngày xa cách, cho thỏa nỗi nhớ mong mấy chục mùa xuân không trọn vẹn đủ đầy. Xuân này mới đích thực là xuân!
Nếu ví tâm hồn mỗi người như một chiếc chuông gió, thì tình yêu chính là ngọn gió lành giúp âm thanh ấy ngân vang. Truyện ngắn "Có gió chuông sẽ reo" của nhà thơ Ý Nhi không có những kịch tính ồn ào, mà chỉ là những nhịp chạm tinh tế của lòng người. Qua câu chuyện về anh kỹ sư độc thân và món quà bất ngờ từ người cũ, tác giả gửi gắm một thông điệp sâu sắc: Hạnh phúc vốn không ở đâu xa, nó chỉ chờ ta sẵn sàng mở lòng để đón nhận. Mời quý vị cùng lắng nghe một truyện ngắn đầy chất thơ và tình người của chủ nhân giải thưởng Cikada danh giá.
Không chỉ dừng lại ở những điển tích gốc Hán, sức sống diệu kỳ của Truyện Kiều còn nằm ở những ẩn dụ đậm đà bản sắc Việt được Đại thi hào Nguyễn Du kết tinh qua ngòi bút bậc thầy. Chương trình "Tìm trong kho báu" tuần này mời quý vị cùng Giáo sư Trần Đình Sử khám phá tính dân tộc trong nghệ thuật ẩn dụ; đồng thời lắng nghe PGS.TS Trần Hoài Anh phân tích sức lan tỏa của Kiều tại miền Nam trước năm 1975. Đặc biệt, dưới góc độ lý thuyết hội thoại hiện đại, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thuận sẽ "bóc tách" màn đánh ghen tinh vi, đầy quyền lực của nhân vật Hoạn Thư – một ví dụ kinh điển về tâm lý học và ngôn từ trong văn học Việt Nam.
Theo các thống kê, “Truyện Kiều” của Đại thi hào Nguyễn Du sử dụng phổ biến và hiệu quả phép ẩn dụ. Giáo sư văn học Lê Trí Viễn từng nhận định: “Cách nói nhiều hình tượng trong Truyện Kiều là cách nói bằng ẩn dụ, không có trang nào là không thấy một vài ẩn dụ”. Trong bối cảnh lịch sử và tư tưởng thời đại, dễ hiểu khi tác phẩm sử dụng nhiều ẩn dụ từ các câu chuyện, điển tích xuất xứ từ văn hoá Trung Quốc.
Giữa nắng gió dữ dội của miền cát Chakleng, nơi tiếng kèn Saranai và tiếng trống Baranưng ngân vang da diết, có một chuyện tình mục đồng đầy bản sắc đã nảy nở. Truyện ngắn "Chakleng rực nắng" của nhà văn Lê Đức Dương không chỉ là bức tranh sống động về thiên nhiên Nam Trung Bộ, mà còn là hành trình đi tìm tự do và hạnh phúc của đôi bạn Thẩm - Len trước những sóng gió cuộc đời. Mời các bạn cùng lắng nghe và cảm nhận những tầng sâu văn hóa Chăm vừa thực, vừa mơ, đầy mê hoặc.
Cuộc sống vốn vô thường, có những biến cố thương tâm xảy đến trong những cảnh huống mà người trong cuộc không dễ gì chấp nhận. Khi đó mỗi người sẽ có một cách ứng xử khác nhau. Và hơn bao giờ hết, lúc này tình cảm và nghị lực con người được thể hiện một cách sâu sắc nhất. Mời quý vị cùng lắng nghe truyện ngắn “Nước mắt hư vô” của nhà văn Nguyễn Thị Việt Hà – một câu chuyện sẽ khiến trái tim chúng ta chùng xuống để cảm nhận về sự vĩnh hằng của tình thân giữa cõi đời hư ảo.
Khi khai thác nội dung và thông điệp của Truyện Kiều, các nhà nghiên cứu đều thống nhất rằng tác phẩm mang giá trị nhân đạo lớn lao. Nếu như nhà nghiên cứu Trần Nho Thìn khái quát: “Nguyễn Du vĩ đại vì cái tình đời, tình người sâu thẳm trong ông”, thì nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Chú khẳng định: “Thiên tài của Nguyễn Du trước hết là tình thương con người”. Nhà thơ Lưu Trọng Lư lại hình tượng hóa “cái tình vằng vặc như mảnh trăng giữa trời” của Truyện Kiều. Tình thương ấy được trải dài đong đầy xuyên suốt tác phẩm, gắn liền với nhiều cảnh huống và nhân vật khác nhau.