Hơn 1.500 tác phẩm từ khắp mọi miền Tổ quốc gửi về chỉ trong vòng 4 tháng là minh chứng rõ nét cho sức hút của Cuộc thi thơ làng Chùa lần thứ ba. Với chủ đề "Thơ ca và nguồn cội", cuộc thi không chỉ là một sân chơi văn chương mà còn là hành trình tìm về những giá trị văn hóa bền bỉ. Để cùng nhìn lại những dấu ấn đậm nét và lắng nghe câu chuyện đằng sau những tác phẩm tiêu biểu, chương trình Đôi bạn văn chương (VOV3) thân mời quý vị cùng đến với cuộc trò chuyện: “Thơ ca và nguồn cội – Một cuộc thi truyền cảm hứng”.
Có những cuộc ra đi kéo dài đằng đẵng cả một đời người, nhưng cũng có những sự trở về để hồi sinh tất cả. Trong chương trình Đọc truyện đêm khuya hôm nay, mời quý vị cùng đến với truyện ngắn “Cây đào phai bên bờ rào đá” của nhà văn Trác Diễm – một cây bút giàu nội lực từ mảnh đất Quảng Bình.
Qua cuộc đời thăng trầm của nhân vật A Châu, tác giả không dụng công kể về hành trình 30 năm lưu lạc đầy tủi hờn, mà thay vào đó là những mảnh vụn ký ức đan xen giữa hạnh phúc và đau khổ. Để rồi khi trở về, A Châu đã có một cái nhìn khác, nhân ái hơn với những người từng làm tổn thương mình. Đây là câu chuyện về hành trình trở về đầy xúc động: trở về sau những va vấp, hiểu lầm; trở về để hàn gắn cho người thân và cho chính mình. Khi mùa xuân về, những rạn nứt năm xưa được lấp đầy bằng lòng nhân ái, mang đến một cái kết sáng và ấm áp. Như một cái ôm yêu thương sau bao ngày xa cách, cho thỏa nỗi nhớ mong mấy chục mùa xuân không trọn vẹn đủ đầy. Xuân này mới đích thực là xuân!
Nếu ví tâm hồn mỗi người như một chiếc chuông gió, thì tình yêu chính là ngọn gió lành giúp âm thanh ấy ngân vang. Truyện ngắn "Có gió chuông sẽ reo" của nhà thơ Ý Nhi không có những kịch tính ồn ào, mà chỉ là những nhịp chạm tinh tế của lòng người. Qua câu chuyện về anh kỹ sư độc thân và món quà bất ngờ từ người cũ, tác giả gửi gắm một thông điệp sâu sắc: Hạnh phúc vốn không ở đâu xa, nó chỉ chờ ta sẵn sàng mở lòng để đón nhận. Mời quý vị cùng lắng nghe một truyện ngắn đầy chất thơ và tình người của chủ nhân giải thưởng Cikada danh giá.
Không chỉ dừng lại ở những điển tích gốc Hán, sức sống diệu kỳ của Truyện Kiều còn nằm ở những ẩn dụ đậm đà bản sắc Việt được Đại thi hào Nguyễn Du kết tinh qua ngòi bút bậc thầy. Chương trình "Tìm trong kho báu" tuần này mời quý vị cùng Giáo sư Trần Đình Sử khám phá tính dân tộc trong nghệ thuật ẩn dụ; đồng thời lắng nghe PGS.TS Trần Hoài Anh phân tích sức lan tỏa của Kiều tại miền Nam trước năm 1975. Đặc biệt, dưới góc độ lý thuyết hội thoại hiện đại, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thuận sẽ "bóc tách" màn đánh ghen tinh vi, đầy quyền lực của nhân vật Hoạn Thư – một ví dụ kinh điển về tâm lý học và ngôn từ trong văn học Việt Nam.
Theo các thống kê, “Truyện Kiều” của Đại thi hào Nguyễn Du sử dụng phổ biến và hiệu quả phép ẩn dụ. Giáo sư văn học Lê Trí Viễn từng nhận định: “Cách nói nhiều hình tượng trong Truyện Kiều là cách nói bằng ẩn dụ, không có trang nào là không thấy một vài ẩn dụ”. Trong bối cảnh lịch sử và tư tưởng thời đại, dễ hiểu khi tác phẩm sử dụng nhiều ẩn dụ từ các câu chuyện, điển tích xuất xứ từ văn hoá Trung Quốc.
Giữa nắng gió dữ dội của miền cát Chakleng, nơi tiếng kèn Saranai và tiếng trống Baranưng ngân vang da diết, có một chuyện tình mục đồng đầy bản sắc đã nảy nở. Truyện ngắn "Chakleng rực nắng" của nhà văn Lê Đức Dương không chỉ là bức tranh sống động về thiên nhiên Nam Trung Bộ, mà còn là hành trình đi tìm tự do và hạnh phúc của đôi bạn Thẩm - Len trước những sóng gió cuộc đời. Mời các bạn cùng lắng nghe và cảm nhận những tầng sâu văn hóa Chăm vừa thực, vừa mơ, đầy mê hoặc.
Cuộc sống vốn vô thường, có những biến cố thương tâm xảy đến trong những cảnh huống mà người trong cuộc không dễ gì chấp nhận. Khi đó mỗi người sẽ có một cách ứng xử khác nhau. Và hơn bao giờ hết, lúc này tình cảm và nghị lực con người được thể hiện một cách sâu sắc nhất. Mời quý vị cùng lắng nghe truyện ngắn “Nước mắt hư vô” của nhà văn Nguyễn Thị Việt Hà – một câu chuyện sẽ khiến trái tim chúng ta chùng xuống để cảm nhận về sự vĩnh hằng của tình thân giữa cõi đời hư ảo.
Khi khai thác nội dung và thông điệp của Truyện Kiều, các nhà nghiên cứu đều thống nhất rằng tác phẩm mang giá trị nhân đạo lớn lao. Nếu như nhà nghiên cứu Trần Nho Thìn khái quát: “Nguyễn Du vĩ đại vì cái tình đời, tình người sâu thẳm trong ông”, thì nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Chú khẳng định: “Thiên tài của Nguyễn Du trước hết là tình thương con người”. Nhà thơ Lưu Trọng Lư lại hình tượng hóa “cái tình vằng vặc như mảnh trăng giữa trời” của Truyện Kiều. Tình thương ấy được trải dài đong đầy xuyên suốt tác phẩm, gắn liền với nhiều cảnh huống và nhân vật khác nhau.
Cuộc vận động sáng tác Ca khúc, Bài Dân ca đặt lời mới và Thơ với chủ đề “Với Đảng vẹn toàn niềm tin yêu” do Ban Văn học – Nghệ thuật (VOV6) và Ban Âm nhạc (VOV3) – Đài Tiếng nói Việt Nam phối hợp phát động đã đi đến hồi kết. Vừa qua, lễ trao giải đã được tổ chức trang trọng và ấm cúng tại Nhà hát Đài Tiếng nói Việt Nam (58 Quán Sứ, Hà Nội).
Dù diễn ra trong thời gian không quá dài, cuộc vận động vẫn gặt hái được thành công vang dội cả về số lượng lẫn chất lượng chuyên môn. Trong đó, hơn 2.000 bài thơ gửi về tham dự là một con số vô cùng ấn tượng. Kết quả này không chỉ phản ánh sức lan tỏa mạnh mẽ của chương trình mà còn cho thấy nguồn cảm hứng dồi dào của các tác giả trước những đề tài mang tính thế sự. Cuộc thi đã trở thành nhịp cầu để những người yêu thơ bộc bạch tình yêu đất nước và phản ánh nhịp sống hối hả của đời sống hôm nay. Chung cuộc, ban tổ chức đã trao giải cho 18 tác giả có chùm thơ và bài thơ xuất sắc nhất, bao gồm: 1 giải Nhất, 3 giải Nhì, 4 giải Ba và 10 giải Khuyến khích.
Với lối viết thủ thỉ nhưng sắc sảo, nhà văn Phan Đức Lộc đã "lật xới" những góc khuất trong đời sống dân sinh miền núi để mang đến một truyện ngắn đầy ám ảnh: "Pảng Cò Moong". Tác phẩm là sự đan cài giữa vẻ đẹp thuần khiết của cô gái bản tên Nến, sự thâm độc của kẻ buôn người tên Sến và lòng quả cảm của chàng công an xứ núi – Thòng.
Bằng sự thấu hiểu hơi thở của bà con dân bản, tác giả không chỉ lên án những hủ tục, những mánh khóe tội phạm biên giới mà còn tôn vinh hình tượng người chiến sĩ công an nhân dân kiên cường, bất khuất. Liệu tình yêu và niềm tin có đủ sức gieo mầm xanh trên mảnh đất còn nhiều gian khó? Những nút thắt kịch tính và cái kết đầy hy vọng về một tình yêu nảy nở nơi vùng cao đang chờ đón quý vị trong chương trình đêm nay.
Trong các nhà thơ trưởng thành trong giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, có một tên tuổi rất đặc biệt. Mới 20 tuổi đã dành giải Nhì cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969. Tuy không trực tiếp vào chiến trường chiến đấu nhưng những câu thơ của ông trở thành hành trang của cả một thế hệ những người lính chống Mỹ. Nhà thơ ấy là Bế Kiến Quốc. Sinh năm 1949 tại Nam Định, ông tốt nghiệp khoa Ngữ văn Đại học Tổng hợp Hà Nội năm 1970, từng giữ những chức vụ quan trọng như Thư ký tòa soạn tuần báo Văn nghệ, Hội nhà văn VN, Tổng biên tập báo Người Hà Nội cho tới ngày qua đời năm 2002. Với nhiều đóng góp cho nền thơ Việt Nam hiện đại, Bế Kiến Quốc đã được truy tặng giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật 10 năm sau ngày ông qua đời. Trong chương trình Đôi bạn văn chương cuối cùng của năm 2025 dương lịch này, chúng tôi xin dành một cuộc trò chuyện về chân dung nhà thơ Bế Kiến Quốc với tên gọi: Bế Kiến Quốc – Còn câu thơ mang gió tới cho đời.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những vết thương mà nó để lại đôi khi vẫn cần nhiều hơn một thế hệ để chữa lành. Có những câu chuyện không chỉ được viết bằng ký ức của người sống, mà còn được kể bằng tiếng lòng của những người đã nằm xuống dưới lòng đất mẹ.
Trong chương trình “Đọc truyện đêm khuya” hôm nay, mời quý vị cùng đến với một góc nhìn đầy bao dung về chiến tranh qua truyện ngắn 'Đất lở' của nhà văn, người lính Mai Tiến Nghị.
Đây là một tác phẩm xúc động về sự hòa giải dân tộc và lòng vị tha của những người lính. Từ sự hy sinh trên chiến trường đến cuộc gặp gỡ định mệnh của thế hệ mai sau, câu chuyện là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của hòa bình và sức mạnh của tính nhân văn. Mời các bạn cùng đón nghe!
Nhà văn Như Bình được biết đến như một gương mặt thơ đầy cá tính và một họa sĩ được nhiều người yêu mến. Hiện chị là Trưởng ban Chuyên đề báo Công an nhân dân. Không chỉ ghi dấu ấn ở mảng thơ ca và hội họa, nhà văn Như Bình còn để lại những dấu ấn đậm nét về truyện ngắn qua 4 tập tác phẩm đã xuất bản.
Truyện ngắn "Đêm nguyệt thực" của nhà văn Như Bình là tác phẩm từng đoạt giải Nhất báo Văn nghệ trẻ năm 1996 và vừa được in lại trong tuyển tập "Lửa trên sông" (NXB Hội Nhà văn, 2025). Câu chuyện là bản tự sự đau xót nhưng cũng đầy khát khao về hạnh phúc của hai tâm hồn cô độc:
Lão Mốc: Người đàn ông góa vợ, sống lầm lũi trong sự cô đơn. Chị The: Người mẹ đơn thân tật nguyền, mang trên mình vết sẹo tinh thần từ quá khứ nhưng vẫn kiên cường nuôi con và âm thầm nuôi nấng khao khát về một mái ấm.
Giữa những rào cản nghiệt ngã của định kiến và sự ngăn trở từ người thân, liệu ánh sáng hạnh phúc có kịp soi rọi cuộc đời họ, hay sẽ tan biến như một bóng ma trong đêm nguyệt thực? Mời quý vị cùng theo dõi tác phẩm.
Chủ nghĩa nhân đạo thấm đẫm trong các tác phẩm của Đại thi hào Nguyễn Du, đặc biệt là “Truyện Kiều”. Có thể khẳng định “Tình thương” là chữ trọng tâm, là ký hiệu nghệ thuật cơ bản để tác giả soi rọi vào tâm trạng và số phận nhân vật. Ký hiệu chủ của cái “Tình” trong “Truyện Kiều” là chữ “Thương”. Có thể nói Đại thi hào Nguyễn Du đã “xây dựng một môi trường tình thương trong tác phẩm”.