Dù lấy bối cảnh lịch sử thời nhà Trần, truyện ngắn "Miễn tử bài" của nhà văn Phạm Lưu Vũ vẫn mang hơi thở thời đại với những bài học sâu sắc về nhân quả và đạo đức làm người. Đây là tác phẩm đặc sắc được rút từ tuyển tập Hậu chính danh (NXB Hội Nhà văn, 2026).
Truyện đưa người nghe trở về thế kỷ 14, xoay quanh chiếc "miễn tử bài" mà quan Tư mã họ Lê xin vua ban cho con trai mình. Thế nhưng, nút thắt và cao trào của tác phẩm đã mở ra một thông điệp đầy ám ảnh: Tài sản lớn nhất cha mẹ để lại cho con cái không phải quyền thế hay tiền bạc, mà chính là đạo đức và sự lương thiện.
Liệu sự toan tính của con người có vượt qua được "lưới trời" và luật nhân quả? Câu trả lời nằm trong những tình tiết bất ngờ ở cuối truyện. Trong chương trình Đọc truyện đêm khuya hôm nay, mời quý vị cùng lắng nghe tác phẩm qua giọng đọc PTV Hồng Huệ.
Theo nhịp thời gian, vòng tuần hoàn của đất trời, chúng ta lại sắp sửa chạm thời khắc chuyển giao, đón Tết cổ truyền. Đối với mỗi người Việt, Tết là dịp nhắc nhớ về sự trở về, sum họp, đoàn viên. Tiếng thơ hôm nay gọi về những ký ức và dấu ấn mùa Xuân, nguồn cội. Ngay sau chùm sáng tác gợi nhắc về ngày Tết và tình quê, các nhà thơ trẻ giãi bày cùng chương trình cảm xúc quanh những trang thơ viết về mùa Xuân ở vùng đất nơi họ sinh ra, lớn lên, gắn bó và luôn khao khát tìm về.
Với những người đã có tuổi, suy nghĩ về chặng đường đã qua, những vui buồn, kỷ niệm và dấu ấn càng trở nên đậm sâu, day dứt. Từng đặt chân tới vùng đất Palestine, đọng lại trong nhà thơ Nguyễn Quang Thiều là những hình ảnh và cảm xúc không thể nào quên. Những điều này đã được ông ghi lại và chiêm nghiệm trong tập thơ song ngữ “Dưới bóng ô liu” – NXB Hội Nhà văn ấn hành, Nguyễn Thị Tuyết Ngân chuyển ngữ ra Tiếng Anh.
“Truyện Kiều” có 45 lần xuất hiện chữ “hương”. Riêng chữ “hương” liên quan đến mùi thơm là 37 lần. Trong đó 27 lần chữ “hương” gắn với nhân vật Thuý Kiều, 4 lần gắn với nhân vật Đạm Tiên, 2 lần liên quan đến Hoạn Thư. Ý nghĩa và sắc thái biểu hiện của chữ “hương” cũng khá đa dạng.
Hầu hết công chúng mê Truyện Kiều đều công nhận rằng có những trích đoạn của tác phẩm, trở đi trở lại trong tâm trí và có khả năng trong bồi đắp khả năng ngôn ngữ, cảm thụ văn học. Trích đoạn “Cảnh ngày Xuân” có thể xem như đỉnh cao thủ pháp tả cảnh ngụ tình của Đại thi hào Nguyễn Du. Đó là một bức tranh Xuân sinh động, tuyệt đẹp và ẩn chứa tâm tư, tâm trạng của nhân vật.
Nhân kỷ niệm 260 năm ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du – Danh nhân Văn hóa Thế giới, Công ty Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam đã giới thiệu tới độc giả và giới nghiên cứu ấn bản đặc biệt "Kim Vân Kiều".
Ấn bản này là sự kết hợp giữa bản "Kim Vân Kiều" (thường gọi là Truyện Kiều) do học giả Nguyễn Văn Vĩnh phiên âm và chú giải, đi kèm minh họa nhân vật theo bản in năm 1923, cùng bộ tranh Kiều chưa từng công bố của họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm. Song hành với việc ra mắt ấn phẩm, một triển lãm gồm 26 bức tranh Kiều của danh họa Nguyễn Tư Nghiêm cũng được tổ chức. Trong chương trình hôm nay, biên tập viên sẽ có cuộc trò chuyện cùng họa sĩ Doãn Hoàng Kiên về bộ tranh đặc sắc này.
Sau một chặng đường dài gắn bó với báo chí, ở tuổi ngoài 60, nhà báo Phan Xuân Luật đã tìm về với văn chương như một cách “nối lại duyên xưa”. Trong chương trình “Đọc truyện đêm khuya” hôm nay, chúng tôi giới thiệu đến quý vị truyện ngắn “Suối mơ” của ông. Qua giọng đọc truyền cảm, câu chuyện về một cậu bé lớn lên giữa khói lửa chiến tranh hiện ra đầy kịch tính nhưng cũng vô cùng ấm áp, minh chứng cho sức mạnh kỳ diệu của tình yêu, lòng nhân ái giữa người với người.
Nghe truyện ngắn "Suối mơ" - Tác giả Phan Xuân Luật: Một gia đình được gắn kết từ những người xa lạ vượt lên trên mọi định kiến.
Từ bao đời nay, con ngựa được xem là người bạn thủy chung, thân thiết, tình nghĩa với con người. Đây là loài vật đặc biệt, hội tụ nhiều phẩm chất tương phản: vừa mạnh mẽ vừa mềm mại, vừa hiện thực vừa lãng mạn, vừa trần tục vừa thanh cao. Có phải vì thế mà hình ảnh con ngựa đã trở thành nguồn cảm hứng cho biết bao tác phẩm nghệ thuật.
Nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật – Âm nhạc (VOV3), Đài Tiếng nói Việt Nam xin gửi tới quý vị cuộc trò chuyện với chủ đề: Ngựa trong văn chương Việt.
Mùa xuân là mùa của tin yêu, là khởi đầu cho một chặng đường hy vọng. Trong phút giây quây quần bên tách trà xuân, mời quý vị cùng đến với không gian của nhạc và thơ qua chủ đề "Xuân kết nối - Xuân hy vọng".
Cuộc trò chuyện giữa hai thế hệ nhà thơ tuổi Ngọ — Hồ Minh Tâm (1966) và Nguyễn Thị Kim Nhung (1990) — sẽ mang đến những lăng kính thú vị về sức sống của thơ ca đương đại. Từ hình tượng "Ngựa trắng" đến những nhành mưa xuân trên điểm tựa biên phòng, tất cả dệt nên một bức tranh xuân rạng rỡ và tràn đầy niềm tin vào vận hội mới của đất nước.
Họa sĩ Lê Thiết Cương không chỉ định danh mình bằng phong cách hội họa tối giản mà còn để lại dấu ấn với hàng trăm tiểu luận đã công bố về các lĩnh vực kiến trúc, mỹ thuật, văn hóa, lịch sử. Truyện ngắn “Miếng cháy” là một tác phẩm đặc biệt nằm trong tập tản văn Tiếng chợ – cuốn sách cuối cùng của ông. Dù nằm trong tập tản văn, nhưng tác phẩm lại mang dáng dấp của một truyện ngắn đích thực, đưa người nghe trở về bối cảnh những năm 80-90; đó là những năm tháng giao thời đầy nhọc nhằn, nơi ranh giới giữa mưu sinh và thiện lương trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Giữa bức tranh xóa đói giảm nghèo tươi sáng nơi vùng cao, vẫn còn đó những mảng màu tối của sự nhẹ dạ và lầm lạc. Truyện ngắn “Nước mắt chảy xuôi” của nhà văn Tống Ngọc Hân mở ra một không gian đầy suy ngẫm về gia đình ông Luật – bà Trà; nơi người cựu chiến binh tiên phong làm giàu từ rừng nhưng lại không khỏi đắng cay trước nghịch cảnh của bà con bản làng. Bằng văn phong mạch lạc và điểm nhìn tinh tế, tác phẩm phác họa chân thực công cuộc đổi mới nơi sơn cước, đồng thời gửi gắm những bài học đắt giá về việc giáo dục và đồng hành cùng thế hệ trẻ. Một câu chuyện mang đến sự nhẹ lòng nhưng cũng đầy xót xa, mời quý vị cùng lắng nghe và cảm nhận.
Tháng Chạp luôn là tháng để lại trong mỗi người thật nhiều cảm xúc và dư vị. Ấy là tháng của sự giao hòa, nhưng cũng đầy lắng đọng khi năm cũ sắp đi qua, năm mới đã cận kề. Giữa nhịp hối hả của những ngày cuối năm, có người mong mỏi được trở về, lại có người nặng lòng vì một cái Tết xa quê bất đắc dĩ.
Đến với chương trình “Đọc truyện đêm khuya” kỳ này, mời quý vị cùng làm quen với bà Vui trong truyện ngắn “Đếm Tết” của tác giả Trịnh Minh Hiếu. Hy vọng những khắc khoải, đong đếm của nhân vật trong tác phẩm sẽ tìm thấy sự đồng điệu nơi trái tim người nghe...
Vượt ra khỏi giới hạn về số phận con người, “Truyện Kiều” của đại thi hào Nguyễn Du còn phản ánh cách nhìn về hiện trạng bối cảnh xã hội. Thông qua hệ thống nhân vật điển hình, những góc khuất của xã hội đã hiển hiện một cách sâu sắc, sáng rõ.
Cùng chương trình “Tìm trong kho báu” giải mã cách nhìn độc đáo về thực tại được ẩn giấu sau những vần thơ tài hoa này.
Gần một thế kỷ qua, Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ là lực lượng lãnh đạo sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, mà còn trở thành nguồn cảm hứng vô tận trong dòng chảy văn học dân tộc. Hình ảnh Đảng hiện lên trong thơ ca khi thì vĩ đại, hào hùng, khi lại gần gũi, thiết tha như hơi thở của nhân dân.
Trong không khí chào mừng thành công Đại hội Đảng lần thứ XIV và hướng tới kỷ niệm 96 năm ngày thành lập Đảng (03/02/1930 – 03/02/2026), chương trình "Đôi bạn văn chương" mời quý độc giả cùng tham gia cuộc trò chuyện với chủ đề: "Hình tượng Đảng trong thơ Việt". Chúng ta sẽ cùng nhìn lại những vần thơ bất hủ, những cảm xúc sắt son của các thế hệ thi sĩ đã kết tinh thành hình tượng "Đảng quang vinh" trong lòng mỗi người dân Việt Nam.