Nhà thơ Hoàng Trần Cương sinh năm 1948 tại Đô Lương, Nghệ An, bắt đầu sáng tác văn xuôi từ trước năm 1975 rồi sau đó ghi dấu ấn đậm nét với thơ qua một loạt các tác phẩm được giải, trong đó phải kể đến hai trường ca danh tiếng của ông đã giành giải thưởng thơ của Hội Nhà văn Việt Nam. Đó là trường ca Trầm tích xuất bản lần đầu năm 1999 và trường ca Long mạch xuất bản năm 2015. Trường ca Trầm tích đã được dịch sang tiếng Anh và có mặt ở thư viện của nhiều trường đại học danh tiếng trên thế giới.
Đầu tháng 4 năm 2020, nhà thơ Hoàng Trần Cương qua đời sau một thời gian chống chọi với bệnh hiểm nghèo. Nhân kỷ niệm tròn 5 năm ngày ông đi xa, chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật – Âm nhạc (VOV3), Đài Tiếng nói Việt Nam xin được dành một cuộc trò chuyện về chân dung thơ ông với tên gọi: Hoàng Trần Cương – Miền Trung chuốt ruột.
Nhà văn Phạm Việt Long sinh năm 1946, quê quán Ninh Bình, sinh ra ở Hà Giang và lớn lên ở Hà Nội. Hơn 50 năm viết báo và làm văn, đồng thời tham gia giảng dạy đại học, sáng tác ca khúc và nghiên cứu âm nhạc, nhà văn - người lính Phạm Việt Long đã có một gia tài không nhỏ là 10 tập sách văn chương, nghiên cứu, chuyên luận và những giải thưởng giá trị của Ủy Ban Toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật Việt Nam, Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam. Chương trình Đọc truyện đêm khuya hôm nay xin giới thiệu với các bạn một sáng tác mới của nhà văn Phạm Việt Long, truyện ngắn Mầm sống.
Cuộc sống hòa bình hôm nay đánh đổi bởi bao hi sinh tiếp nối của các thế hệ cha ông chúng ta. Trải qua bao thăng trầm, giông bão của lịch sử, thời cuộc, không chỉ bảo vệ từng tấc đất – tấc vàng mà mỗi người Việt còn kiên trung giữ gìn trọn vẹn vùng lãnh hải Tổ quốc. Khi trái tim đã lồng bóng hình biển đảo, những ai từng đặt chân tới Trường Sa càng thấm thía hơn những hi sinh cao cả của bao thế hệ con người giữ đảo.
Được nhà văn Phạm Đức Long đánh giá là “cây bút lặng lẽ nhưng nhiều triển vọng”, tác giả, Đại úy Nguyễn Thanh Thúy thường khiến người đọc ngạc nhiên khi đem đến những tác phẩm “ngồn ngộn sự kiện, cuồn cuộn vốn sống”. Vốn công tác trong lực lượng Công an nhân dân, không ngạc nhiên khi đề tài người chiến sĩ trở đi trở lại trong tác phẩm của chị. Trong chương trình Đọc truyện đêm khuya hôm nay, chúng tôi trân trọng giới thiệu truyện ngắn “Mai hoa quyền”, một tác phẩm nằm trong mạch đề tài này của tác giả.
Ca dao vốn ưa dùng hình ảnh biểu tượng để gửi gắm quan niệm về cuộc sống, suy ngẫm thân phận con người, về lẽ đối nhân xử thế. Neo vào hoa, vẻ đẹp hương sắc của thiên nhiên, các tác giả dân gian đã sáng tác nên những câu ca gần gũi, thân thuộc với người bình dân.
Nhà văn Tống Ngọc Hân không còn là một cái tên xa lạ trên văn đàn bởi bề dày thành tích và nội lực của chị. Với tấm bằng sư phạm, ngỡ cuộc đời sẽ quen thuộc với nghề gõ đầu trẻ thì biến thiên của số phận cuốn chị sang ngã rẽ bất ngờ. Làng văn có thêm một cây bút bỉ bền với những câu chuyện thân phận con người, mà nhất là phụ nữ. Độc giả tìm thấy chính họ qua từng câu chuyện của chị. Làng văn tìm thấy một "nữ quái kiệt" với đề tài trung du miền núi phía Bắc. Tống Ngọc Hân vẫn mải miết đi tìm câu chữ, rất đỗi bình thản trên con đường văn chương, bằng chính trái tim luôn đau đáu với tha nhân.
Cuộc sống hàng ngày của mỗi con người xoay quanh những mối quan hệ giằng níu: gia đình, đồng nghiệp, họ hàng, cộng đồng. Và hàng xóm, láng giềng là một trong những mối quan hệ cộng đồng đang dần lỏng lẻo, thậm chí bị coi nhẹ, mất kết nối trong nhịp sống hiện đại. Thực tế ấy diễn ra một cách rõ nét ở phố thị. Buổi “Đọc truyện đêm khuya” hôm nay mời các bạn cảm nhận một sáng tác của tác giả Đào Thanh Tám – Truyện ngắn nhan đề “Hàng xóm” và cùng ngẫm nghĩ về giá trị của tình người, tình làng nghĩa xóm.
Từ xa xưa, ca dao ta đã có nhiều câu nói về rượu. Khi gắn với nghi lễ, rượu tượng trưng cho việc chuẩn thuận, thề nguyền; khi gắn với lạc thú, rượu như một vị chủ không thể thiếu; khi xét đến người đẹp, chỉ có rượu mới tương xứng để đối sánh. Nhưng tác hại của rượu cũng không nhỏ nếu người uống không biết dừng lại ở mức cần dừng. Trong những dịp cúng lễ, lễ lạt, hiếu hỉ, và đặc biệt là vào dịp Tết, rượu thường được nhắc đến, và có khi trở thành quan trọng hàng đầu: "Vô tửu bất thành lễ". Rượu gắn với giới tao nhân mặc khách. "Cầm kì thi tửu", "bầu rượu túi thơ", Lưu Linh viết "Tửu đức tụng" (tán tụng công đức của làng rượu), Lí Bạch không chỉ là “thi tiên" mà còn được gọi là “tửu tiên", Phạm Thái, Nguyễn Công Trứ, Cao Ba Quát... đều sành rượu và có thơ ca ngợi rượu, là vài minh chứng. Ca dao bàn về rượu, ở một chừng mực nào đó phản ánh phong tục, quan niệm của người Việt về một thức uống có lịch sử lâu đời và mang tính toàn cầu.
Nhắc đến đội ngũ những nhà thơ nữ Việt Nam nổi bật ở thời kỳ hậu chiến, không thể không nhắc đến gương mặt Hoàng Việt Hằng. Bà bắt đầu sự nghiệp với văn xuôi nhưng rồi lại có nhiều thành công với thơ khi một loạt các tập thơ của bà được giải thưởng. Tập Những dấu lặng đoạt giải Nhì của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam giai đoạn 1990-1995. Tập Vệt trăng và cánh cửa đoạt Giải thưởng của Hội Nhà văn Hà Nội năm 2008. Tập Xóa đi và không xóa đoạt giải Nhất Giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam giai đoạn 2000-2004. Tập Một mình khâu những lặng im đoạt giải của Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam năm 2005. Tập Trăng vàng ngồi vớt trăng vàng đoạt giải thưởng của Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội năm 2015. Trong chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật – Âm nhạc (VOV3) lần này, chúng tôi xin được dành một cuộc trò chuyện về chân dung thơ Hoàng Việt Hằng với tên gọi: Hoàng Việt Hằng – Ký thác những phận người.
Phùng Ký Tài là một trong những tên tuổi nổi bật của văn học Trung Quốc hiện đại. Ông sinh năm 1942 tại Thiên Tân, bắt đầu sáng tác từ 1978, nhận nhiều giải thưởng về văn xuôi cho các thể loại truyện vừa và truyện ngắn. Phùng Ký Tài được nhiều độc giả Việt Nam biết tới qua bộ Quái thế kỳ đàm gồm 4 cuốn: Roi thần, Âm dương bát quái, Gót sen ba tấc, Ống nhòm một mắt. Tiếp nối phong cách của Quái thế kỳ đàm, Phùng Ký Tài cho ra mắt tập Tục thế kỳ nhân tập hợp hơn 50 mẩu chuyện về các kỳ nhân dị sĩ ở vùng Vệ Thiên Tân. Trong chương trình Đọc truyện đêm khuya lần này, chúng tôi xin gửi tới quý thính giả 2 truyện ngắn rút từ tập Tục thế kỳ nhân, NXB Hội Nhà văn 2022.
Thiền Zen (Paul Vân Thuyết), sinh năm 1954 tại Hà Nội, từng là sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, nhạc công violin Đoàn Ca Múa Nhạc Hà Tây, và sinh viên Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội. Ông là hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam, từng có tác phẩm tham gia nhiều triển lãm lớn trong và ngoài nước. Về văn chương, Thiền Zen (Paul Vân Thuyết) đã xuất bản các tác phẩm như tập thơ “Tiệc trần gian”, tác phẩm nhiều thể loại mang tên “Ngẫu hứng suy tư”. Mới đây, tập “Bến thi ca” dày tới hơn 1200 trang của tác giả Thiền Zen (Paul Vân Thuyết) ra mắt gây ngạc nhiên lớn đối với công chúng. Tập sách gồm 4 bài tiểu luận, 2 truyện ngắn và 1.386 bài thơ tâm huyết được sáng tác trong hơn 50 năm nay. Riêng với thơ, Thiền Zen (Paul Vân Thuyết) dành nhiều tâm huyết, suy tư hơn cả.
Từ xa xưa, người Việt ta đã sử dụng ca dao như một phương thức hữu hiệu để thổ lộ nỗi lòng, kể chuyện, sẻ chia kinh nghiệm hoặc khuyên nhủ về đạo lý làm người. Trong đó, vi diệu và cũng đầy ý tứ là những câu ca dao tỏ bày tình yêu đôi lứa.
Truyện ngắn “Biển Hồ Mênh Mông” của tác giả Đặng Chương Ngạn kể với người đọc, người nghe câu chuyện tình yêu giữa chàng sinh viên kiến trúc và cô gái mù chữ, không quốc tịch. Câu chuyện đã chạm đến trái tim người đọc, người nghe bằng sự chân thật, day dứt và những hy sinh không lời. Qua lời kể của người hướng dẫn viên du lịch, chuyện không chỉ là một thiên tình sử buồn mà còn là bức tranh phản chiếu thân phận những người Việt "vô danh" nơi xứ người.
"Biển Hồ mênh mông" là một truyện ngắn của tác giả Đặng Chương Ngạn. Câu chuyện kể về đôi nam nữ yêu nhau ở Biển Hồ qua lời kể của Thanh – hướng dẫn viên du lịch khiến cho mọi người vừa thích thú, vừa ngạc nhiên vì sự hấp dẫn, li kì.