Cập nhật :0:0 2/12/2015
Vở rối Bay lên từ mặt nước - Cất cánh từ cội nguồn văn hóa

VOV6 - Vở rối của Nhà hát múa rối Thăng Long "Bay lên từ mặt nước - Cất cánh từ cội nguồn văn hóa". Tác phẩm thể hiện rõ bản sắc trong giao lưu, hội nhập văn hóa quốc tế

Bay lên từ mặt nước – Cất cánh từ cội nguồn mặt nước

 Băng –

Một đoạn trích ngắn của vở rối ‘Bay lên từ mặt nước” (Khoảng 40- 50’’)

 Các bạn vừa nghe phần mở màn cho vở diễn “Bay lên từ mặt nước”. Khác biệt hoàn toàn với những vở diễn thông thường, thay bằng những con rối gắn liền với đời sống văn hóa dân gian Việt Nam là hình ảnh của trận đấu bò tót, rồi đặc biệt là những con thiên nga trắng mảnh mai, thanh thoát như những bông hoa xuất hiện trên nền mặt nước xanh của thủy đình (đặc trưng rối nước Việt Nam). Dưới ánh sáng lung linh, huyền ảo của sương khói, phía sau là hình ảnh cung điện lộng lẫy của phương Tây, những nàng thiên nga bắt đầu múa hát và kể những câu chuyện cuộc đời theo từng cung bậc cảm xúc bằng sự dẫn dắt của âm nhạc Tchaikovsky. Một bữa tiệc được bày lên với đầy đủ sự mãn nhãn của thị giác, trầm bổng của âm thanh. NSND Mạnh Tưởng nhận xét:

Băng

Lần nào xem múa rối Thăng Long cũng đều có cái bất ngờ. Ở tại Việt Nam nhưng chúng ta diễn tích nước ngoài. Lần đầu tiên tôi được xem tác phẩm múa rối áp dụng âm nhạc opera, âm nhạc giao hưởng. Cái đó tôi rất thích vì âm nhạc tôn con rối lên mà điều khiển con rối lại làm tôn âm nhạc bởi nó chi tiết, tỉ mỉ từng li tấc, diễn tinh, diễn kĩ từ động tác chân đến tay, múa mà nó khớp với âm nhạc.

Chú Tễu, nhân vật kể chuyện đặc biệt của múa rối trong tác phẩm này khác biệt ở chỗ, thay vì chú thường xuyên mang nét văn hóa đặc sắc của Việt Nam đi giới thiệu với bạn bè quốc tế thì nay chú lại mang những nét tinh hoa văn hóa thế giới về giới thiệu với công chúng trong nước. Chú Tễu giống như những sứ giả văn hóa, do vậy đây là nhân vật được NSND Nhật Minh – Nguyên giám đốc Nhà hát Cải lương Hà Nội – thành viên Hội đồng lí luận sân khấu Hà Nội quan tâm và góp ý:

Băng

Đây là tác phẩm đầy sáng tạo, con rối biểu diễn trên sân khấu một cách tung hoành, công phu, hấp dẫn. Tôi chỉ thắc mắc là Tễu để bị bé, nên để Tễu to ra, chỉ cần đội mũ phớt thôi là thấy khác rồi và khán giả nhận ra ngay. Chỉ cần chi tiết vậy là đủ.

Giải thích thêm và ghi nhận những ý kiến, đánh giá góp ý của giới chuyên môn và đồng thời đo độ hưởng ứng, cảm nhận tác phẩm qua mỗi buổi biểu diễn, đạo diễn NSUT Hoàng Tuấn – đồng đạo diễn vở nói:

Băng

Bay lên từ mặt nước là bước giao thoa văn hóa đông tây…Chú Tễu mang con rối từ ao làng đi ra thế giới để biểu diễn thì đồng thời chú Tễu cùng du nhập được văn hóa của nước ngoài về ao làng biểu diễn phục vụ đồng bào.

Để những con rối thiên nga múa ba lê uyển chuyển, nhịp nhàng đều nhau từ hai rồi đến 6, thậm chí 8 con cùng một lúc thực hiện động tác đưa chân, tay, xoay theo điệu nhạc mà dây không bị rối là cả một quá trình kì công, đồng sáng tạo từ tác giả, đạo diễn, đặc biệt là diễn viên điều khiển con rối. Với những màn múa đồng điệu của những nàng thiên nga trắng trên mặt nước hồ xanh với những khúc biến tấu của âm nhạc, sự hưởng ứng tán dương của khán giả là bên trong hàng chục nghệ sĩ múa rối ngâm mình dưới nước, điều khiển những bộ máy hàng chục cân để làm thỏa nguyện bữa tiệc nghệ thuật. Nói về sự công kì công khi tạo dựng những con rối giống như công việc của kĩ sư chế tạo máy, tác giả, đạo diễn NSUT Chu Lượng chia sẻ:

Băng

Cái khâu đầu tiên là khâu tạo hình con rối, cái quyết định thành công mà người nghệ sĩ phải giải quyết được. Cái khó nhất, ngoài hình thức con rối thì phần giải phẫu bộ máy làm sao nó múa được những động tác của bale. Thử nghiệm nhiều lầ,  năm này qua năm khác chứ không phải làm một lúc là được ngay.

Công việc sáng tạo là vậy và để đạt được kết quả như mong đợi, trong quá trình dàn dựng vở, các nghệ sĩ nhà hát múa rối Thăng Long đã mời nghệ sĩ múa ba lê chuyên nghiệp đến hướng dẫn anh chị em thực hiện từng động tác của vũ công rối thiên nga. Vở rối ‘Bay lên từ mặt nước” là khát khao của tập thể các nghệ sĩ Nhà hát múa rối Thăng thể hiện tinh thần hội nhập một cách cụ thể. Tác giả, đồng đạo diễn NSUT Chu Lượng cho biết:

Băng

Khi chúng ta hội nhập văn hóa, nhất là nghệ thuật múa rối nước, nó là đặc sản của Việt Nam rồi, thế những chúng ta không chỉ diễn mấy trò cổ nữa mà tôi muốn nó sẽ hòa nhập với cái tinh thần văn hóa quốc tế. Và cái quan trọng nhất là sáng tạo giữ được căn bản cốt lõi của nghệ thuật múa rối nước Việt Nam. Đó là chúng ta vẫn diễn ở không gian trong thủy đình và những con rối vẫn hồn nhiên, trong sáng và múa những điệu múa ba lê, diễn những tích trò của các nền văn hóa khác.

Ghi nhận về những cố gắng, sáng tạo của các nghệ sĩ Nhà hát múa rối Thăng Long trong việc tạo dựng tác phẩm “Bay lên từ mặt nước”. Ông Nguyễn Đăng Chương, Cục trưởng Cục nghệ thuật biểu biễn đánh giá:

Băng

Tôi đánh giá cao tìm tòi, sáng tạo của các nghệ sĩ Nhà hát múa rối Thăng Long để xây dựng chương trình biểu diễn phục vụ công chúng. Chương trình tốt, ấn tượng. Chọn nhạc chuẩn.

Là đồng nghiệp cùng làm nghề nên NSUT Nguyễn Tiến Dũng - Nhà hát Múa rối Việt Nam rất hiểu những nhọc nhằn đằng sau những màn biểu diễn của con rối trên mặt nước. Anh chia sẻ:

Băng

Bay lên từ mặt nước của Nhà hát múa rối Thăng Long, tôi rất ghi nhận sự sáng tạo của họ, bên cạnh đó là sự nỗ lực của các nghệ sĩ bắt nhập với cái mới. Hiệu quả có cái được như mình mong muốn, có cái chưa nhưng tôi nghĩ cái đó không quan trọng mà qua cái này ta rút ra cái gì để phát triển tiếp thì đấy mới là cái quan trọng.

Vở rối “Bay lên từ mặt nước” là tác phẩm khai thác kho tàng văn hóa phong phú và giàu có của thế giới kết hợp với đặc trưng ngôn ngữ văn hóa truyền thống là một cách làm mới, mang lại kết quả khả quan không chỉ đối với nghệ sĩ nhà hát múa rối Thăng Long, mà điều quan trọng nhất là nó đã mở ra những ý tưởng sáng tạo mới để các nghệ sĩ tìm được con đường cất cánh trong sáng tạo tác phẩm không chỉ phục vụ công chúng trong nước mà rộng mở với công chúng thế giới.

Thanh Hoa

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Từ khóa tìm kiếm : Bay lên từ mặt nước

Bài liên quan

Mã QRCODE xem trên mobile
chương trình hôm nay
08h00 - 08h30 Điểm hẹn Văn nghệ
10h45 - 11h00 Văn nghệ thiếu nhi
13h00 - 13h30 Đọc truyện dài kỳ
18h15 - 18h30 Văn nghệ thiếu nhi
18h30 - 19h00 Điểm hẹn Văn nghệ
19h00 - 19h30 Đọc truyện dài kỳ
19h30 - 21h00 Sân khấu truyền thanh
21h45 - 22h00 Kể chuyện và Hát ru cho bé
22h30 - 23h00 Tiếng thơ