Hơn 1.500 tác phẩm từ khắp mọi miền Tổ quốc gửi về chỉ trong vòng 4 tháng là minh chứng rõ nét cho sức hút của Cuộc thi thơ làng Chùa lần thứ ba. Với chủ đề "Thơ ca và nguồn cội", cuộc thi không chỉ là một sân chơi văn chương mà còn là hành trình tìm về những giá trị văn hóa bền bỉ. Để cùng nhìn lại những dấu ấn đậm nét và lắng nghe câu chuyện đằng sau những tác phẩm tiêu biểu, chương trình Đôi bạn văn chương (VOV3) thân mời quý vị cùng đến với cuộc trò chuyện: “Thơ ca và nguồn cội – Một cuộc thi truyền cảm hứng”.
Cuộc vận động sáng tác Ca khúc, Bài Dân ca đặt lời mới và Thơ với chủ đề “Với Đảng vẹn toàn niềm tin yêu” do Ban Văn học – Nghệ thuật (VOV6) và Ban Âm nhạc (VOV3) – Đài Tiếng nói Việt Nam phối hợp phát động đã đi đến hồi kết. Vừa qua, lễ trao giải đã được tổ chức trang trọng và ấm cúng tại Nhà hát Đài Tiếng nói Việt Nam (58 Quán Sứ, Hà Nội).
Dù diễn ra trong thời gian không quá dài, cuộc vận động vẫn gặt hái được thành công vang dội cả về số lượng lẫn chất lượng chuyên môn. Trong đó, hơn 2.000 bài thơ gửi về tham dự là một con số vô cùng ấn tượng. Kết quả này không chỉ phản ánh sức lan tỏa mạnh mẽ của chương trình mà còn cho thấy nguồn cảm hứng dồi dào của các tác giả trước những đề tài mang tính thế sự. Cuộc thi đã trở thành nhịp cầu để những người yêu thơ bộc bạch tình yêu đất nước và phản ánh nhịp sống hối hả của đời sống hôm nay. Chung cuộc, ban tổ chức đã trao giải cho 18 tác giả có chùm thơ và bài thơ xuất sắc nhất, bao gồm: 1 giải Nhất, 3 giải Nhì, 4 giải Ba và 10 giải Khuyến khích.
Trong các nhà thơ trưởng thành trong giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, có một tên tuổi rất đặc biệt. Mới 20 tuổi đã dành giải Nhì cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1969. Tuy không trực tiếp vào chiến trường chiến đấu nhưng những câu thơ của ông trở thành hành trang của cả một thế hệ những người lính chống Mỹ. Nhà thơ ấy là Bế Kiến Quốc. Sinh năm 1949 tại Nam Định, ông tốt nghiệp khoa Ngữ văn Đại học Tổng hợp Hà Nội năm 1970, từng giữ những chức vụ quan trọng như Thư ký tòa soạn tuần báo Văn nghệ, Hội nhà văn VN, Tổng biên tập báo Người Hà Nội cho tới ngày qua đời năm 2002. Với nhiều đóng góp cho nền thơ Việt Nam hiện đại, Bế Kiến Quốc đã được truy tặng giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật 10 năm sau ngày ông qua đời. Trong chương trình Đôi bạn văn chương cuối cùng của năm 2025 dương lịch này, chúng tôi xin dành một cuộc trò chuyện về chân dung nhà thơ Bế Kiến Quốc với tên gọi: Bế Kiến Quốc – Còn câu thơ mang gió tới cho đời.
Trong dòng chảy thi ca hiện nay, những cuộc thi thơ luôn đóng vai trò như chiếc cầu nối giữa người sáng tác và độc giả, giữa cá nhân và cộng đồng, giữa hiện tại và quá khứ. Cuộc thi “Thơ ca & Nguồn cội” do những người dân làng Chùa (quê hương của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều- Chủ tịch Hội nhà văn VN) tổ chức không chỉ là một sân chơi nghệ thuật mà còn là nơi bồi đắp tình cảm, khơi dậy trong mỗi người niềm tự hào và gắn bó với quê hương, con người và nguồn cội.
Chỉ trong vòng 4 tháng phát động từ tháng 2 đến hết tháng 5 năm nay cuộc thi “Thơ ca và Nguồn cội” đã nhận được hơn 1500 bài thơ của hơn 500 tác giả ở khắp mọi miền đất nước gửi đến, đặc biệt có nhiều nhà thơ nước ngoài nổi tiếng cũng gửi thơ đến dự thi. Sau những phiên làm việc chuyên nghiệp, khoa học, nghiêm túc và công tâm, các thành viên Ban giám khảo cuộc thi bao gồm Nhà thơ Đinh Thị Như Thuý, Nhà thơ Phạm Đương, Nhà thơ Nguyễn Ngọc Phú, Nhà thơ Nguyễn Việt Chiến và Nhà văn Phạm Lưu Vũ đã chọn được những tác phẩm xứng đáng để trao giải. Ban tổ chức và Ban giám khảo cuộc thi đã công bố kết quả với 40 tác giải được trao giải thưởng. Ba giải Nhất cuộc thi “Thơ ca và Nguồn cội” lần thứ ba được trao cho các nhà thơ Lý Hữu Lương, Trương Xuân Thiên và Trang Thanh, mỗi tác giả một chùm 3 bài thơ. Giải Nhì được trao cho 7 tác giả, mỗi tác giả 2 bài thơ bao gồm Nguyễn Hoàng Anh Thư, Châu Anh Tuấn, Nguyễn Văn Song, Lê Đình Tiến, Vũ Tuyết Nhung, Khương Thị Mến, Bùi Việt Phương. Giải C được trao cho 16 tác giả, mỗi người 1 bài thơ. Giải đặc biệt dành cho 5 tác giả đã mang lại cho thơ ca và cuộc sống vẻ đẹp và một sức mạnh đặc biệt. Giải Cống hiến được trao cho 9 tác giả nước ngoài đã cống hiến cho Thơ ca và Hòa bình trên trái đất.
Trong các cây bút thơ nữ đương đại, Nguyễn Thị Kim Nhung đang là cái tên gây được nhiều sự chú ý. Sinh năm 1990, quê Cẩm Khê, Phú Thọ, Kim Nhung tốt nghiệp khoa Viết văn – Báo chí, Đại học Văn hóa Hà Nội và hiện đang công tác tại Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Sau Thức cùng tưởng tượng (2019) và trường ca Từ phía sương buông (2021). Dần sáng (NXB Hội Nhà văn) là tập thơ thứ ba của Kim Nhung vừa ra mắt bạn đọc vào đầu mùa thu năm nay. Chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật – Âm nhạc (VOV3), Đài Tiếng nói VN lần này xin được dành một cuộc trò chuyện về chân dung thơ Kim Nhung với tên gọi: Nguyễn Thị Kim Nhung – Chú ngựa mùa thu chưa đi hết cánh đồng.
Nhà thơ Bùi Kim Anh sinh năm 1948 tại Thái Bình, tốt nghiệp khoa Văn Đại học Sư phạm Hà Nội, cả cuộc đời bà gắn bó với nghề dạy học. Cùng với dạy học thì thơ ca như một hành trang không thể thiếu của bà suốt mấy chục năm qua. Nhà thơ Bùi Kim Anh đã xuất bản 12 tập thơ với nhiều bài tạo ấn tượng sâu đậm trong lòng công chúng yêu văn nghệ. Nhân dịp 20 tháng 11 năm nay, tháng tri ân những người thày cô giáo, chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật Âm nhạc (VOV3), Đài Tiếng nói Việt Nam xin dành một chương trình trò chuyện về chân dung thơ Bùi Kim Anh với tên gọi: Bùi Kim Anh – Người đàn bà không ngủ.
Trước một tuyển tập thơ in chung, người đọc thường có thói quen tìm kiếm điểm chung trong phong cách và sáng tác của các tác giả. Đó cũng là lẽ thường tình. Nhưng đâu dễ nhặt được nhiều bài thơ hay và rung động trong một tuyển tập khuôn vào một nội dung, đề tài, cách thể hiện. Ý thức chụm lại vuông tròn của sự sắp đặt có chủ ý đôi khi cứ mãi rời rạc. Để có thể thành một điều gì đó, một tuyển tập để nhớ có khi tùy thuộc vào sự gặp gỡ trong vô thức, từ những điều ban sơ làm nên chiều sâu tâm hồn của nhà thơ, của trang thơ. “Độc lập”, tập thơ in chung của 5 nhà thơ mới được NXB Hội Nhà văn ấn hành, trình hiện những những chân dung sáng tạo độc đáo. Đó là Hoàng Ngọc Châu, Lê Anh Hoài, Trần Vũ Long, Đoàn Mạnh Phương, Hoàng Xuân Tuyền. Mỗi người một con đường, một cách thể hiện riêng nhưng có những khoảnh khắc đã thoáng thấy gặp gỡ trong suốt hành trình đắm đuối và đeo đuổi thơ ca.
Nhà thơ Xuân Diệu là một trong những gương mặt ưu tú của văn học Việt Nam hiện đại. Ông nổi danh từ trước năm 1945 với các tập Thơ thơ, Gửi hương cho gió và được người đương thời tôn là hoảng tử thơ tình, là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới. Sau này, trong giai đoạn kháng chiến và sau ngày thống nhất đất nước, Xuân Diệu vẫn tiếp tục sáng tác dồi dảo trên nhiều thể loại: truyện ngắn, bút ký, tiểu luận phê bình, dịch thuật. Ông từng là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 1 và được bầu là Viện sĩ thông tấn Viện hàn lâm nghệ thuật nước Cộng hòa dân chủ Đức năm 1983. Nhân dịp 40 năm ngày mất của ông, chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học nghệ thuật – Âm nhạc (VOV3) xin được dành một cuộc trò chuyện về thơ ông xoay quanh góc nhìn cảm hứng hiện sinh với tên gọi: Cảm hứng hiện sinh trong thơ Xuân Diệu
Mới đây, tại Ban Văn học – Nghệ thuật – Âm nhạc (VOV3) – Đài Tiếng nói Việt Nam đã diễn ra phiên làm việc đầu tiên giữa Ban Tổ chức với Hội đồng Giám khảo Cuộc vận động sáng tác ca khúc, bài dân ca đặt lời mới “Bài ca dâng Đảng” và Cuộc thi sáng tác thơ “Với Đảng vẹn toàn niềm tin yêu” trong chủ đề tổng thể “Việt Nam kỷ nguyên vươn mình”. Buổi làm việc đã đánh giá những kết quả bước đầu khi cuộc vận động đã đi được hơn nửa chặng đường.
Chìm trong giông bão và lũ lụt, những vùng đất nổi nênh vô định, số phận con người cũng trở nên bơ phờ, nhỏ nhoi. Nhưng bên cạnh sự cảm thương, thời gian qua, nhiều nhà thơ, trang thơ vẫn cất lên tiếng nói tin tưởng vào sức sống, sự hồi sinh sau cơn đại hồng thủy của đất trời.
Nhắc về những gương mặt thơ tình nổi danh ở miền Nam giai đoạn trước 1975, người yêu thơ không thể quên Nguyễn Tất Nhiên. Sinh năm 1952 tại Biên Hòa, nổi danh trước 20 tuổi, một loạt các bài thơ của ông được âm nhạc của Phạm Duy, Anh Bằng chắp cánh đã lan tỏa rộng rãi trong giới văn nghệ thời ấy và vẫn được yêu thích cho tới tận ngày hôm nay. Nguyễn Tất Nhiên cũng có một số phận kỳ lạ và đầy bí ẩn cùng cái chết không rõ nguyên nhân khi mới vừa tròn 40 tuổi, để lại nhiều nuối tiếc trong lòng công chúng yêu văn nghệ. Chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật – Âm nhạc (VOV3), Đài Tiếng nói Việt Nam lần này xin được dành một cuộc trò chuyện về chân dung thơ Nguyễn Tất Nhiên với tên gọi: Nguyễn Tất Nhiên – Nguyện làm cây thánh giáNhắc về những gương mặt thơ tình nổi danh ở miền Nam giai đoạn trước 1975, người yêu thơ không thể quên Nguyễn Tất Nhiên. Sinh năm 1952 tại Biên Hòa, nổi danh trước 20 tuổi, một loạt các bài thơ của ông được âm nhạc của Phạm Duy, Anh Bằng chắp cánh đã lan tỏa rộng rãi trong giới văn nghệ thời ấy và vẫn được yêu thích cho tới tận ngày hôm nay. Nguyễn Tất Nhiên cũng có một số phận kỳ lạ và đầy bí ẩn cùng cái chết không rõ nguyên nhân khi mới vừa tròn 40 tuổi, để lại nhiều nuối tiếc trong lòng công chúng yêu văn nghệ. Chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật – Âm nhạc (VOV3), Đài Tiếng nói Việt Nam lần này xin được dành một cuộc trò chuyện về chân dung thơ Nguyễn Tất Nhiên với tên gọi: Nguyễn Tất Nhiên – Nguyện làm cây thánh giá
Trong làng thơ đương đại nước ta, vô số những người cầm bút, việc xác lập một giọng thơ riêng biệt là cả một hành trình viết, sáng tạo, hóa thân. Trên hành trình đó, không phải là sự điều hướng chủ đích nào cả mà chính là thiên hướng, tức là tính chất cuốn hút tự nhiên trong giọng thơ của mỗi tác giả định hình tên tuổi của chính họ. Không nhiều cây bút thơ nữ hiện nay đã và đang duy trì được sự ghi nhận đó.
Như Bình từ lâu được đông đảo bạn đọc biết đến với tư cách một cây bút văn xuôi với nhiều tập truyện đã xuất bản và các giải thưởng dành cho truyện ngắn. Nhưng trong vòng mấy năm trở lại đây, chị đã liên tục làm công chúng yêu văn chương bất ngờ về những bài thơ của mình. Các chùm thơ của chị liên tiếp được đăng tải trên những ấn phẩm văn nghệ uy tín như Báo Văn nghệ (Hội Nhà văn Việt Nam), Tạp chí Văn nghệ Quân đội, Báo Nhân dân hằng tháng, Báo Văn nghệ TP Hồ Chí Minh, Chuyên đề Viết và Đọc...Và rồi, dấu ấn quan trọng là buổi ra mắt tập thơ "Sự im lặng biếc xanh" (NXB Hội Nhà văn) vào mùa thu năm ngoái cùng tập tản văn "Thương những xa xôi". Chương trình "Đôi bạn văn chương" của Ban Văn học Nghệ thuật – Âm nhạc lần này xin được dành một cuộc trò chuyện về chân dung thơ Như Bình với tên gọi: "Như Bình – Bay như những vệt mây ngậm lửa".
Đến rồi đi, tận hiến rồi tan biến, ý nghĩa cuộc đời mỗi con người đâu chỉ hiển hiện trên con số tuổi đời. Một cuộc đời để nhớ là ở di sản tinh thần ở lại. Mới đây, bạn hữu của nhà thơ Khánh Văn – Trần Nhật Minh có dịp ôn lại dấu ấn trong đời sống và sáng tạo của anh qua tập thơ “Mùa Xuân ở lại” ra mắt tưởng nhớ 1 năm người thơ rời cõi tạm.