Hàn Mặc Tử và Bích Khê là hai gương mặt thi sĩ nổi bật của phong trào Thơ Mới, đồng thời là hai số phận có nhiều tương đồng bởi sự tài hoa và bạc mệnh. Hàn Mặc Tử giã từ cõi thế năm 28 tuổi còn Bích Khê tạm biệt dương gian lúc vừa tròn 30. Hai thi sĩ không chỉ để lại cho đời nhiều thi phẩm tuyệt diệu mà giữa họ còn có một tình bạn thơ đặc biệt với nhiều câu chuyện được truyền tụng suốt hơn 80 năm qua. Để kỷ niệm 85 năm ngày mất thi sĩ Hàn Mặc Tử 1940-2025 và hướng tới 80 năm ngày mất thi sĩ Bích Khê 1946-2026, chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật – Âm nhạc lần này xin được dành một cuộc trò chuyện với tên gọi: Tình bạn thơ lạ kỳ, cảm động.
Sau 8 năm, kể từ tập “Nằm nghe lá thở”, Ngô Thanh Vân trở lại đầy đặn cảm xúc với tập “Vân không”. Thơ chị, từ vân vi của một người sinh trưởng nơi xứ núi Gia Lai bảng lảng những hình ảnh tuổi thơ và tuổi trẻ nơi đây, qua thời gian và nếm trải dư vị cuộc sống đã tự tìm lối vào tự sự, chiêm nghiệm về một quãng đời đã qua. Đó là cảm xúc trước tình yêu, tình đời, cô đơn và khát vọng kể từ khi tác giả vừa bước qua tuổi 30 cho đến nay, khi đã thấm trọn bao hậu vị của cuộc sống với những đẩy đưa, khúc quanh số phận.
Nhà thơ Đỗ Trung Lai, sinh năm 1950 tại Mỹ Đức, Hà Tây cũ (nay thuộc Hà Nội), thuộc thế hệ trưởng thành sau cuộc kháng chiến chống Mỹ. Ông bắt đầu có thơ đăng báo từ cuối thập niên 70 thế kỷ trước và bền bỉ sáng tác nửa thế kỷ qua với nhiều tác phẩm có sức sống lâu dài trong lòng bạn đọc. Sau thời kỳ công tác tại Báo Quân đội nhân dân, nhà thơ Đỗ Trung Lai chuyển về làm Phó Tổng biên tập Báo Tiếng nói Việt Nam, thuộc Đài Tiếng nói Việt Nam, cho đến ngày nghỉ hưu. Nhân dịp kỷ niệm 80 năm thành lập Đài Tiếng nói Việt Nam, chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học – Nghệ thuật – Âm nhạc lần này xin dành một cuộc trò chuyện về chân dung nhà thơ Đỗ Trung Lai.
Bất cứ thành công, thành tựu nào cũng vậy, đằng sau kết quả, mặt sáng mà chúng ta được thụ hưởng và dễ dàng nhìn thấy là sự cố gắng, nỗ lực, công sức, trí tuệ của không chỉ một cá nhân mà là sự đóng góp của cả một tập thể, thậm chí nhiều thế hệ tiếp nối. Chương trình “Tiếng thơ” – lâu nay vốn được coi là “đặc sản” tinh thần của người Việt muôn phương cũng vậy. Là một trong những chương trình điểm nhấn suốt hành trình hình thành, phát triển của Đài Tiếng nói Việt Nam, không khó hiểu khi các biên tập viên trực tiếp phụ trách cũng như chịu trách nhiệm nội dung Tiếng thơ không những được công chúng mến trọng mà còn được giới văn chương quan tâm. Một bộ phận trong số đó tiếp tục phát triển năng lực sáng tác trong quá trình làm công tác biên tập, trở thành những tác giả tên tuổi trong làng thơ nước ta – đó cũng là những tiếng thơ độc đáo, riêng biệt, đằm sâu. Sau bao bộn bề sự kiện, mải miết giới thiệu bao trang thơ, những gương mặt ấy cứ xa xôi, lùi dần, khuất dần vào dĩ vãng. Chương trình hôm nay, chúng ta cùng điểm lại một số hồi ức về “Những người giữ lửa Tiếng thơ”.
Trên chặng đường 80 năm Đài Tiếng nói Việt Nam đồng hành, phát triển cùng đất nước, nhiều chương trình trên sóng phát thanh VOV đã trở nên gắn bó, trở thành người bạn tâm giao mến thương của các thế hệ thính giả. "Tiếng thơ" với những giá trị đắp bồi qua năm tháng hân hạnh đón nhận tình cảm trân quý đó. Chương trình hôm nay ghi lại dư âm và tâm cảm "Tiếng thơ" những chặng đời, trong lòng người.
Nhắc đến đại thi hào Nguyễn Du là nhắc đến kiệt tác "Truyện Kiều", niềm tự hào của mọi người dân Việt Nam, niềm tự hào của tất cả những độc giả say mê văn chương. Bên cạnh "Truyện Kiều", Nguyễn Du còn có nhiều đóng góp to lớn ở thơ chữ Hán và một số tác phẩm chữ Nôm khác. Cuộc đời và tác phẩm của Nguyễn Du đã trở thành nguồn cảm hứng lớn cho nhiều thi phẩm của văn học Việt Nam hiện đại. Nhân dịp kỷ niệm 260 năm ngày sinh Nguyễn Du và 205 năm ngày mất của ông, chương trình "Đôi bạn văn chương" của Ban Văn học Nghệ thuật – Âm nhạc (VOV3), Đài Tiếng nói Việt Nam lần này xin được dành một cuộc trò chuyện với tên gọi "Thi hào trong mắt văn nhân", bàn luận xoay quanh những bài thơ viết về Nguyễn Du.
Nhân kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, tối 14/8 tại Trung tâm Phát thanh – Truyền hình Quân đội (Hà Nội), Tạp chí Văn nghệ Quân đội phối hợp với Nhà xuất bản Quân đội tổ chức chương trình nghệ thuật “Những câu thơ viết nên hình đất nước”.
Chương trình đã mang đến những tác phẩm tiêu biểu của thơ ca cách mạng cùng nhiều trang thơ hiện đại, khắc họa đậm nét hình ảnh Tổ quốc và người lính. Tiếng thơ của VOV3 – Đài Tiếng nói Việt Nam đã có tổng thuật về sự kiện trang trọng và ý nghĩa này.
Nhà thơ Nguyễn Lương Ngọc sinh năm 1958, nguyên quán Ba Vì, Hà Tây, tốt nghiệp Đai học Cơ điện (khóa 1975 - 1980), làm công nhân ở thủy điện sông Đà mấy năm rồi về học tiếp Viết văn Nguyễn Du khóa 4. Với ba tập thơ Từ nước, Ngày sinh lại và Lời trong lời, Nguyễn Lương Ngọc đã khẳng định một cá tính thơ độc đáo trong thế hệ những cây bút trưởng thành sau Đổi Mới. Giữa lúc tài năng đang vào độ chín, một tai nạn bất ngờ khiến ông phải nằm liệt từ 1996 rồi qua đời năm 2001. Hướng tới kỷ niệm 25 năm ngày nhà thơ Nguyễn Lương Ngọc đi xa, chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật – Âm nhạc lần này xin được dành một cuộc trò chuyện về chân dung thơ Nguyễn Lương Ngọc với tên gọi: Nguyễn Lương Ngọc – Tiếng gọi hạc lưng trời bỗng dứt.
Cuộc sáp nhập đơn vị hành chính các cấp ở nước ta đã gây nên những bàn luận sôi nổi trong nhiều giới. Nhiều địa danh, tên đất, tên làng đã thay đổi, xuất hiện những cái tên mới. Thế nhưng, vẫn còn đó lịch sử vùng đất trong tâm tưởng, ký ức bao người. Thời khắc này nhắc nhở mỗi người tâm niệm: “Vùng trời quê hương nào cũng là bầu trời Tổ quốc”. Và dấy lên trong tâm tư mỗi nhà thơ là dấu ấn quê hương, xứ sở. Tập thơ “Dắt nhau về cũ” của nhà thơ Lữ Mai, do NXB Hội Nhà văn ấn hành, ra đời đúng dịp này, khắc sâu thêm dòng suy tưởng ấy.
Nhà thơ Hoàng Trần Cương sinh năm 1948 tại Đô Lương, Nghệ An, bắt đầu sáng tác văn xuôi từ trước năm 1975 rồi sau đó ghi dấu ấn đậm nét với thơ qua một loạt các tác phẩm được giải, trong đó phải kể đến hai trường ca danh tiếng của ông đã giành giải thưởng thơ của Hội Nhà văn Việt Nam. Đó là trường ca Trầm tích xuất bản lần đầu năm 1999 và trường ca Long mạch xuất bản năm 2015. Trường ca Trầm tích đã được dịch sang tiếng Anh và có mặt ở thư viện của nhiều trường đại học danh tiếng trên thế giới.
Đầu tháng 4 năm 2020, nhà thơ Hoàng Trần Cương qua đời sau một thời gian chống chọi với bệnh hiểm nghèo. Nhân kỷ niệm tròn 5 năm ngày ông đi xa, chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật – Âm nhạc (VOV3), Đài Tiếng nói Việt Nam xin được dành một cuộc trò chuyện về chân dung thơ ông với tên gọi: Hoàng Trần Cương – Miền Trung chuốt ruột.
Cuộc sống hòa bình hôm nay đánh đổi bởi bao hi sinh tiếp nối của các thế hệ cha ông chúng ta. Trải qua bao thăng trầm, giông bão của lịch sử, thời cuộc, không chỉ bảo vệ từng tấc đất – tấc vàng mà mỗi người Việt còn kiên trung giữ gìn trọn vẹn vùng lãnh hải Tổ quốc. Khi trái tim đã lồng bóng hình biển đảo, những ai từng đặt chân tới Trường Sa càng thấm thía hơn những hi sinh cao cả của bao thế hệ con người giữ đảo.
Nhắc đến đội ngũ những nhà thơ nữ Việt Nam nổi bật ở thời kỳ hậu chiến, không thể không nhắc đến gương mặt Hoàng Việt Hằng. Bà bắt đầu sự nghiệp với văn xuôi nhưng rồi lại có nhiều thành công với thơ khi một loạt các tập thơ của bà được giải thưởng. Tập Những dấu lặng đoạt giải Nhì của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam giai đoạn 1990-1995. Tập Vệt trăng và cánh cửa đoạt Giải thưởng của Hội Nhà văn Hà Nội năm 2008. Tập Xóa đi và không xóa đoạt giải Nhất Giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam giai đoạn 2000-2004. Tập Một mình khâu những lặng im đoạt giải của Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam năm 2005. Tập Trăng vàng ngồi vớt trăng vàng đoạt giải thưởng của Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội năm 2015. Trong chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật – Âm nhạc (VOV3) lần này, chúng tôi xin được dành một cuộc trò chuyện về chân dung thơ Hoàng Việt Hằng với tên gọi: Hoàng Việt Hằng – Ký thác những phận người.
Thiền Zen (Paul Vân Thuyết), sinh năm 1954 tại Hà Nội, từng là sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, nhạc công violin Đoàn Ca Múa Nhạc Hà Tây, và sinh viên Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội. Ông là hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam, từng có tác phẩm tham gia nhiều triển lãm lớn trong và ngoài nước. Về văn chương, Thiền Zen (Paul Vân Thuyết) đã xuất bản các tác phẩm như tập thơ “Tiệc trần gian”, tác phẩm nhiều thể loại mang tên “Ngẫu hứng suy tư”. Mới đây, tập “Bến thi ca” dày tới hơn 1200 trang của tác giả Thiền Zen (Paul Vân Thuyết) ra mắt gây ngạc nhiên lớn đối với công chúng. Tập sách gồm 4 bài tiểu luận, 2 truyện ngắn và 1.386 bài thơ tâm huyết được sáng tác trong hơn 50 năm nay. Riêng với thơ, Thiền Zen (Paul Vân Thuyết) dành nhiều tâm huyết, suy tư hơn cả.
Từ năm 1945 đến nay, hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành nguồn cảm hứng lớn cho nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật, từ thi ca, âm nhạc, hội họa cho tới kiến trúc, điêu khắc. Ở lĩnh vực tiểu thuyết, đã có những tác phẩm gây được dấu ấn trong lòng đông đảo bạn đọc như Búp sen xanh của Sơn Tùng, Cha và con của Hồ Phương hay bộ tiểu thuyết ba tập của Hoàng Quảng Uyên. Ở một số tác phẩm vừa nhắc đến, cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh mới chỉ được phản ánh trong những khoảng thời gian nhất định. Chỉ tới gần đây, khi bộ tiểu thuyết Nước non vạn dặm của Nguyễn Thế Kỷ hoàn tất và ra mắt bạn đọc, toàn bộ cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh mới hiện lên trọn vẹn qua hơn 1.000 trang viết, thể hiện nỗ lực không nhỏ của tác giả trong một chặng đường dài, từ khi công bố tập 1 vào tháng 5 năm 2022 đến khi hoàn thành tập 5 và xuất bản vào tháng 5 vừa qua. Nhân dịp này, chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học - Nghệ thuật - Âm nhạc (VOV3) xin được gửi tới quý thính giả một cuộc trò chuyện xoay quanh bộ tiểu thuyết 5 tập Nước non vạn dặm của nhà văn Nguyễn Thế Kỷ với tên gọi: Cả đời Người là của nước non.