Hơn 40 thi phẩm trong tuyển tập thơ “Cùng Việt Nam” là tiếng nói từ tâm hồn các nhà thơ ở đất nước Tây Ban Nha gửi tới đất nước chúng ta trong thời kỳ chiến tranh ác liệt. Điều đó đã cho thấy sự nhất tâm và lòng trắc ẩn của các nhà thơ Tây Ban Nha trong tinh thần đồng hành, cổ vũ một dân tộc đang phải trải qua những đau thương, mất mát. Cao hơn nữa, đó là tinh thần phản chiến mạnh mẽ, tiếng nói lan tỏa tới cộng đồng quốc tế, giúp nhân dân thế giới hiểu thêm về phẩm chất anh dũng, quật cường, từ đó tiếp thêm niềm tin vào chiến thắng của lẽ phải, của chính nghĩa.
Nhìn lại đội ngũ các nhà văn nhà thơ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, đã có không ít người ngã xuống nơi chiến trường, khi tài năng đang bắt đầu vào độ chín. Có thể kể đến những cái tên như Vũ Đình Văn, Chu Cẩm Phong, Nguyễn Trọng Định, Dương Thị Xuân Quý, Nguyễn Thi…Và trong số đó, không thể quên nhà thơ – liệt sĩ Lê Anh Xuân. 28 tuổi đời, tác phẩm để lại của Lê Anh Xuân mới chỉ khoảng trên dưới 60 bài thơ, một trường ca và một tập văn xuôi. Thế nhưng ông đã neo giữ tên mình vào một vị trí chắc chắn trong thi ca Việt Nam hiện đại nói chung, trong nền thơ chống Mỹ nói riêng. Nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước, chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật – Âm nhạc lần này xin được dành một cuộc trò chuyện về chân dung thơ Lê Anh Xuân với tên gọi: Lê Anh Xuân – Dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỷ.
Hơn 2 năm sau khi ra mắt tập thơ đầu tay, mới đây tác giả Vũ Trần Anh Thư, thành viên nhóm thơ Facebach giới thiệu tới công chúng ấn phẩm mới mang tên “Ban mai thơm mắt nắng”. Tập thơ dày dặn với 123 sáng tác kèm những phụ bản đẹp, đầy gợi tưởng của họa sĩ Trần Thắng. Cách quãng rồi trở lại với thơ chưa lâu nhưng Vũ Trần Anh Thư đã có nhiều sáng tác. Chị viết như để “đền bồi” lại những tháng năm đã bỏ lửng một niềm say mê từ thời thiếu nữ. Tập “Ban mai thơm mắt nắng” có tới 123 bài thơ viết bằng thể thơ 1-2-3 cho thấy Vũ Trần Anh Thư thực sự đắm đuối với một cách thể hiện mới, khi chị tìm thấy sự đồng điệu và tiếp nối.
Nhà thơ Lê Cảnh Nhạc sinh năm 1957 tại Hà Tĩnh. Tốt nghiệp Đại học tại Liên xô (cũ), Lê Cảnh Nhạc là Tiến sĩ Giáo dục học; Nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số, nguyên Tổng Biên tập Báo Gia đình và Xã hội, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội, hội viên Hội Nhà báo Việt Nam. Ông từng được trao Giải Nhì cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật toàn liên bang của ĐSQ Việt Nam tại Liên Xô; Giải thưởng Văn học cho thiếu nhi Hội Nhà văn Việt Nam, Giải thưởng sáng tác về Quyền trẻ em của Thụy Điển), Giải thưởng VHNT và báo chí của Bộ Quốc phòng, Giải thưởng Báo chí toàn quốc, Giải A Giải thưởng Hội Nhạc sĩ Việt Nam. Tác phẩm đáng chú ý của nhà thơ Lê Cảnh Nhạc có các tập truyện “Người học trò thứ 31”, “Nỗi oan của Đốm”, “Lời ru không bán”, “Lâu đài”, tập ký “Mầm ác và hướng thiện”, các tập thơ “Khúc giao mùa”, “Không bao giờ trăng khuyết”, “Khúc thiên thai”, “Non nước đàn trời”. Tập thơ “Đi về phía mặt trời”, tác phẩm mới nhất của nhà thơ Lê Cảnh Nhạc ghi dấu ấn một chặng đường đời với nhiều suy tư, khắc khoải.
Nhắc đến những gương mặt nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, hoạt động và sáng tác tại Nam bộ, không thể quên Hoài Vũ. Ông sinh ra ở Quảng Ngãi nhưng cả cuộc đời lại gắn bó với miền Nam, sớm hoạt động văn học ở miền Nam với vai trò Ủy viên Tiểu ban văn nghệ khu Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định và Ủy viên thường trực Hội Văn nghệ Giải phóng miền Nam, Tổng biên tập báo Văn nghệ giải phóng. Hoài Vũ viết truyện ngắn, dịch thuật, viết báo song nổi bật nhất trong các sáng tác của ông vẫn là thơ. Nhiều bài thơ của ông có sức lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống nhân dân Nam Bộ, ông trở thành một trong những nhà thơ Nam Bộ có nhiều bài thơ được phổ nhạc nhất và được công chúng cả nước yêu thích. Nhân dịp tròn 90 năm ngày sinh của ông, chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật – Âm nhạc xin được dành một cuộc trò chuyện về chân dung thơ Hoài Vũ với nhan đề: Hoài Vũ – Thì thầm với dòng sông
Trước thế sự, cuộc đời với bao nỗi niềm, ngổn ngang, khuất khúc, trái tim và ngòi bút nhà thơ đâu thể nguôi yên. Những năm qua bên cạnh công việc giảng dạy tại Khoa Ngữ văn, Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên, nhà thơ, Tiến sĩ văn học Nguyễn Kiến Thọ lặng lẽ quan sát, lặng lẽ viết. Ở tuổi U60, trang thơ Nguyễn Kiến Thọ chất chứa nhiều ưu tư về nỗi đời.
Trong lịch sử thi ca Việt Nam hiện đại, Hữu Loan là một gương mặt thơ đặc biệt. Đặc biệt bởi số lượng tác phẩm rất ít mà dựng lên được một phong cách riêng. Đặc biệt bởi những giai thoại lưu truyền xung quanh một tác phẩm. Đặc biệt bởi chính cuộc đời nhiều thăng trầm của ông, cuối cùng phải trở lại quê nhà bám đá mà sống. Cả cuộc đời Hữu Loan chưa từng nhận một giải thưởng văn học nào bởi giải thưởng lớn nhất của ông là giải thưởng sống trong lòng người đọc. Nhân dịp kỷ niệm 15 năm ngày mất nhà thơ Hữu Loan (2010 - 2025), chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật (VOV6), Đài Tiếng nói Việt Nam xin được dành một cuộc trò chuyện về chân dung thơ ông với tên gọi: Hữu Loan – Một tráng nhân thi sĩ.
Nhà thơ Trần Ngọc Mỹ sinh năm 1985 ở Hải Dương, hiện sống và làm việc tại thành phố Hải Phòng. Chị là hội viên Hội VHNT Hải Phòng, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Trần Ngọc Mỹ đã xuất bản 1 tập truyện ngắn, 1 tập tản văn và các tập thơ như: Khát những mùa yêu, Ban mai của bé, Bài thơ vỗ cánh, Quay chậm, Những ngày không quên. Đầu năm nay, chị ra mắt bạn đọc công chúng trường ca “Xuyên qua giấc mơ” và tập thơ “Ngày sẽ trôi” đều ấn hành tại NXB Hội nhà văn. 10 năm với gần 10 ấn phẩm giới thiệu tới bạn đọc, công chúng, Trần Ngọc Mỹ đã cho thấy năng lượng và hơn cả là tình yêu với văn chương và thơ ca. Từ hai tác phẩm mới của chị, trường ca “Xuyên qua giấc mơ” và tập thơ “Ngày sẽ trôi”, BTV chương trình cùng với nhà thơ, các bạn thơ nghĩ về tiếng thơ Trần Ngọc Mỹ:
Trong các cây bút thuộc thế hệ 8X, Khánh Văn Trần Nhật Minh là một gương mặt độc đáo. Anh từng là một gương mặt MC quen thuộc của Đài truyền hình kỹ thuật số VTC, biết chơi guitar và hát khá hay, nhiều lần tham gia trình diễn tại Sân thơ trẻ trong khuôn khổ Ngày thơ Việt Nam, viết kịch bản và tham gia trò chuyện một số chương trình thơ trên các kênh truyền hình. Trần Nhật Minh mới chỉ in một tập thơ duy nhất – Khúc hát cánh đồng (NXB Hội Nhà văn 2018) gồm 47 bài trong khi số lượng tác phẩm của anh lớn hơn thế nhiều lần. Cách đây gần 1 năm, Trần Nhật Minh đã qua đời sau một thời gian dài chống chọi căn bệnh hiểm nghèo. Nhân dịp sắp tới ngày giỗ đầu của anh, chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật (VOV6), Đài Tiếng nói Việt Nam xin được dành một cuộc trò chuyện về chân dung thơ Trần Nhật Minh với tên gọi: Khánh Văn Trần Nhật Minh – Người hào sảng làm thơ mê sảng
Mới đây NXB Hội Nhà văn và nhóm Nhân sĩ Hà Đông đã tổ chức lễ ra mắt trường ca “Lò Mổ” và trưng bày bộ tranh “Nguyện cầu” (gồm 18 bức) của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều. Trường ca “Lò mổ” được đánh giá không chỉ gây ấn tượng bởi tính thử nghiệm, mà còn bởi sự kết hợp độc đáo giữa thơ ca và hội họa. Trường ca “Lò Mổ” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều gồm 18 chương kết hợp nhiều hình thức: Thơ ca, thư từ, bản nháp, cho đến những đoạn đối thoại rời rạc. Mỗi chương của tác phẩm được minh họa bằng một phần bức tranh trong bộ tranh mang tên “Nguyện cầu” do tác giả tự vẽ minh họa. “Nguyện cầu” không chỉ là một bộ tranh đi kèm với “Lò Mổ”, mà chính là một phần sống động của tập trường ca này. Ngoài bản tiếng Việt, bản tiếng Anh của tác phẩm với phần chuyển ngữ do chính tác giả thực hiện dự kiến sẽ ra mắt độc giả trong thời gian tới. Tham dự ra mắt trường ca “Lò Mổ” và trưng bày bộ tranh “Nguyện cầu” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, BTV Võ Hà của chương trình Tiếng thơ đã có cảm nhận về ấn phẩm này:
Đến hẹn lại lên, ngày thơ Việt Nam năm nay vừa diễn ra tại TP Hoa Lư (Ninh Bình). Ngoài tọa đàm chủ đề “Trách nhiệm khát vọng của nhà thơ” thì đêm thơ mang tên “Tổ quốc bay lên” diễn ra tại nhà hát Phạm Thị Trân để lại những dư âm trong lòng các nhà thơ, công chúng yêu thơ. Chương trình “Tiếng thơ” đêm nay dành toàn bộ thời lượng chuyển tải những nội dung chính trong đêm thơ này.
Thi Hoàng thuộc thế hệ nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ và tỏa sáng tên tuổi ở thời hậu chiến. Ông sinh năm 1943 tại Vĩnh Tiến, Vĩnh Bảo, Hải Phòng, tham gia quân ngũ ở chiến trường B, sau đó ra quân, về công tác tại Sở Văn hóa rồi Hội Văn học nghệ thuật Hải Phỏng cho đến ngày nghỉ hưu. Hành trình sáng tác hơn nửa thế kỷ của ông đã để lại nhiều tác phẩm quan trọng, in dấu sâu sắc trong lòng bạn đọc như các tập thơ Nhịp sóng, Bóng ai gió tạt, Đom đóm và sao; các trường ca: Ba phần tư trái đất, Gọi nhau qua vách núi. Thi Hoàng đã được nhận nhiều giải thưởng văn học danh giá, trong đó có giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2007. Chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật (VOV6), Đài Tiếng nói Việt Nam lần này xin được dành một cuộc trò chuyện về chân dung thơ ông với tên gọi: Thi Hoàng – Thơ như mình cảm thấy
Hoàng Thụy Anh, Ủy viên Ban Nhà văn trẻ Hội Nhà văn Việt Nam, hiện làm việc tại Tạp chí Nhật Lệ, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình vốn là cây bút chắc tay cả mảng lý luận phê bình và sáng tác thơ. Trang thơ của Hoàng Thụy Anh nhiều hình ảnh, giàu nữ tính. Với chị, thơ là chốn ngơi nghỉ bình yên sau những bộn bề cuộc sống. Những tháng ngày phải gắn mình với giường bệnh rồi đối mặt với giây phút sinh tử trên bàn phẫu thuật, Hoàng Thụy Anh vẫn có thơ bầu bạn. Sau cơn bạo bệnh, cách nhìn cuộc sống của cây bút người Quảng Bình đã có nhiều đổi khác, mới mẻ hơn.
Chúng ta đã cùng bước vào những ngày đầu năm mới Ất Tỵ. Nhà thơ Nguyễn Bính có câu thơ “Mùa Xuân là cả một mùa xanh” và lúc này đây, Tiếng thơ của Ban VHNT (VOV6) sẽ cùng các Quý thính giả lắng lại trong những cảm xúc về chặng đường mà thơ ca cũng đã kịp ươm lên những chồi non lộc biếc, xanh lên niềm tin, niềm hi vọng và đón đợi trong người yêu thơ năm qua. Cây cổ thụ mang tên thơ ca năm qua đã đâm lên những cành nhánh sum suê từ nguồn mạch các nhà thơ không ngừng sáng tạo, những tác giả một thời với sự trở lại đầy ấn tượng và nội lực của các cây bút trẻ hôm nay. Nhà báo, nhà thơ Nguyễn Quang Hưng! đồng hành cùng hai Biên tập viên Võ Hà và Đỗ Anh Vũ trong chương trình Tiếng thơ Nguyên đán 2025, cùng ôn lại những dấu ấn của một mùa thơ nhiều sinh sôi, nảy nở.