"Con đường của Hạ": Lối đi cho những phận người2/7/2024

Thế mạnh, cũng là dư vị đọng lại của truyện ngắn “Con đường của Hạ” là ở những câu văn tả cảnh, hồi tưởng miên man cảm xúc tâm trạng. Nhà văn có tài kể chuyện thông qua các lát cắt mà ở lát cắt nào người đọc, người nghe cũng thấm thía sự lạnh lùng, sòng phẳng, cay đắng của dòng đời và những vất vả, gieo neo của kiếp người. Lần lượt hiện lên trên những trang văn bao tai nạn, bất trắc trong cuộc sống chắt chiu miếng cơm manh áo của người lao động nghèo, những hậu quả đau lòng của dịch bệnh, những thân phận vợ góa, con côi, bệnh tật, những tiếng thở dài ai oán về nghĩa vợ chồng, về nấc thang giàu – nghèo, về lẽ trả - vay, nhân quả cuộc đời. Móc xích của câu chuyện xoáy sâu ở tình tiết nhân vật chính nhặt được số vàng của người đàn bà hợm hĩnh và thiện ý trả lại nhưng không thành. Tác giả đã không cố gắng “lái” câu chuyện theo mô – típ cũ. Số tài sản ấy đã được nhân vật với tấm lòng thơm thảo chia sẻ, sử dụng vào những việc hữu ích hơn cho những người đồng cảnh nghèo ở xóm trọ. Đó thực sự là một cái kết đắt giá và đầy hiện đại, thể hiện quan điểm, cái nhìn, cách xử lý sáng rõ của tác giả như một ứng xử nhân văn trong cuộc sống ngày nay, vốn dĩ khái niệm công bằng đã ít nhiều bị xô lệch. Hình ảnh người cán bộ Công đoàn với tấm lòng và nghĩa cử cao đẹp cũng là một điểm sáng của tác phẩm. Tất cả hội lại làm nên dư vị đọng lại khi kết thúc truyện ngắn “Con đường của Hạ” của nhà văn Phương Trà.

“Lá vẫn xanh màu”: Màu của sự sống, màu của bình yên

“Lá vẫn xanh màu”: Màu của sự sống, màu của bình yên 26/6/2024

Quý vị và các bạn thân mến, qua nhiệm vụ của hai nhân vật Hà và Tuấn, truyện ngắn đã tái hiện lại những chiến công thầm lặng mà đầy ý nghĩa của lực lượng bộ đội biên phòng chống lại những thế lực chống phá Cách mạng. Khi đất nước mới được giải phóng thì những vùng biên giới xuất hiện không ít lực lượng phản động được hậu thuận từ nước ngoài nhằm gây bất ổn cho cuộc sống của người dân hòng thực hiện ý đồ thâm độc. Chúng thường lựa chọn những thanh niên mới lớn, tính tình bồng bột lại ham đời sống vật chất như A Tuyn để tạo dựng cái gọi là “lực lượng kháng chiến”. Số lượng thanh niên đi theo A Tuyn không nhiều nhưng lại rất nguy hại tới cuộc sống bình yên của nhân dân. Vì lực lượng phản động lẩn trốn trong rừng sâu, khi bị truy đuổi chúng có thể vượt biên sang nước bạn nên nhiệm vụ của các chiến sĩ biên phòng rất khó khăn. Nhưng nhờ sự hiểu biết về đời sống tập tục của người dân tộc thiểu số, khôn khéo sử dụng biện pháp tuyên truyền, vận động mà Hà và Tuấn đã kêu gọi được A Tuyn và đồng bọn ra hàng. Chiến công của các chiến sĩ biên phòng thật có ý nghĩa khi đánh tan được âm mưu của lực lượng thù địch lại không gây đổ máu, gây hoang mang cho người dân. Với giọng văn nhẹn nhàng, dung dị, truyện ngắn thể hiện được chiến công thầm lặng của những người chiến sĩ Cách mạng khi đối mặt với nhiệm vụ khó khăn. Các anh phải hiểu được tâm tư tình cảm của người dân, thấu hiểu muốn hoàn thành nhiệm vụ một cách tốt nhất chính là phải vận động tuyên truyền để người dân chính là lực lượng to lớn giúp đỡ mình. Màu xanh là màu của sự sống, màu của bình yên. Để cuộc sống người dân bình yên trên mọi miền tổ quốc là công sức của biết bao người lính vững chắc tay súng, mưu trí quả cảm.

Hải Thanh – Lời một người quê

Hải Thanh – Lời một người quê 26/6/2024

Làng quê tự bao đời đã trở thành nguồn cảm hứng cho biết bao thế hệ thi sĩ. Từ văn học trung đại cho đến văn học hiện đại, chúng ta có thể gọi ra vô vàn những tác giả, những bài thơ, câu thơ hay về làng quê Việt Nam. Làng quê bao giờ cũng đẹp nhưng ở mỗi thời lại có thêm một câu chuyện riêng. Câu chuyện riêng ấy gắn với những đổi thay của xã hội, lịch sử đồng thời in dấu tâm trạng của con người. Chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật (VOV6), Đài Tiếng nói Việt Nam lần này xin được dành cuộc trò chuyện về chân dung một nhà thơ đương đại có rất nhiều bài thơ đau đáu một niểm quê. Đó là nhà thơ Hải Thanh, Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Vĩnh Phúc. Chương trình của chúng tôi hôm nay có tên gọi: Hải Thanh – Lời một người quê

Khát vọng lứa đôi trong ca dao người Việt

Khát vọng lứa đôi trong ca dao người Việt 26/6/2024

Một mái ấm, một người bạn đời cùng chia sẻ buồn vui, đó là khát vọng, là mục đích hướng tới trong cuộc sống của người Việt ta nhiều đời nay. Mái ấm gia đình là giá trị tinh thần của con người ở tuổi trưởng thành. Trong ca dao về hôn nhân và tình cảm vợ chồng đã đề cập một cách kỹ lưỡng điều này, cho thấy đó là đặc trưng văn hoá của con người, dân tộc ta.

Cõi sen và những vần điệu

Cõi sen và những vần điệu 26/6/2024

Hoa sen trong Phật giáo là biểu tượng của sự thanh tịnh, thuần khiết, nhắc nhở về giác ngộ của chúng sinh. Ý niệm ấy phảng phất trong nhiều sáng tác thơ ca. Mỗi sắc thái, dáng nét của sen đều gợi cảm xúc, những liên tưởng tế vi, đầy trắc ẩn.

Cõi sen và những vần điệu

Cõi sen và những vần điệu 26/6/2024

Hoa sen trong Phật giáo là biểu tượng của sự thanh tịnh, thuần khiết, nhắc nhở về giác ngộ của chúng sinh. Ý niệm ấy phảng phất trong nhiều sáng tác thơ ca. Mỗi sắc thái, dáng nét của sen đều gợicảm xúc, những liên tưởng tế vi, đầy trắc ẩn.

"Ấm nước đang sôi": Ngổn ngang tâm trạng người phụ nữ 21/6/2024

Như nhiều tác phẩm khác của Đỗ Bích Thúy, truyện ngắn Ấm nước đang sôi mà chúng ta vừa nghe bảy tỏ sự quan tâm đến số phận, tình yêu và hạnh phúc của những người phụ nữ vùng cao mà Kim, nhân vật chính trong truyện là một đại diện điển hình. Cô phải lấy chồng theo sự sắp đặt của gia đình, về làm vợ Thào mà không hề có tình yêu. Người mà Kim dành tình cảm và cũng yêu Kim tha thiết là Quyết. Quyết chưa lấy vợ và vẫn luôn hết lòng giúp đỡ Kim khi thấy Kim gặp khó khăn. Bi kịch trong Kim ngày càng lên cao trước những ghen tuông vô lý của Thào, bết tắc trong cuộc sống hiện tại và đặc biệt là khi Thào bị họ hàng bắt vào trại cai nghiện. Đỗ Bích Thúy đã vô cùng tinh tế khi diễn tả tâm lý nhân vật Kim, từ khi Quyết gặp mẹ con Kim đang đi bộ về đến đầu làng cho đến khi Kim ngồi lặng lẽ đun hết ấm nước này đến ấm nước khác trên bếp. Lòng Kim vẫn còn tình cảm với Quyết nhưng đâu có dễ đến với nhau, bởi Kim bây giờ còn có Quý, đứa con của cô với Thào. Truyện ngắn có một cái kết mở. Người phụ nữ miền núi đã phải chịu bao thiệt thòi, đặc biệt trong chuyện hôn nhân khi không được tự quyền quyết định hạnh phúc của mình. Muốn thoát khỏi những áp đặt và trói buộc ấy cần phải mạnh mẽ và dũng cảm để thay đổi. Và chúng ta thầm mong Kim cũng như biết bao người phụ nữ khác sẽ tìm thấy hạnh phúc đích thực của đời mình.

Ý niệm về đôi – cặp trong ca dao người Việt về hôn nhân và gia đình

Ý niệm về đôi – cặp trong ca dao người Việt về hôn nhân và gia đình 21/6/2024

Tình yêu, mái ấm gia đình vẫn luôn là khát vọng, hướng vọng của con người mọi thời, mọi đời. Điều đó thể hiện một cách đầy tinh tế và sâu sắc trong ca dao đề cập tới lứa đôi của người Việt ta.

Ca dao về hình ảnh con trâu trong ý nghĩa hành ngôn

Ca dao về hình ảnh con trâu trong ý nghĩa hành ngôn 13/6/2024

Ngôn ngữ ca dao, tục ngữ có hình ảnh con trâu thể hiện đầy đủ các khía cạnh của văn hoá vật chất và văn hoá tinh thần. Nói đến trâu là nói đến nền sản xuất nông nghiệp và văn hoá làng xã. Bên cạnh ý nghĩa hiển ngôn, PGS.TS Lê Đức Luận – Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng còn chỉ ra ý nghĩa hành ngôn của những bài ca dao nói về hình ảnh con trâu, thể hiện những nhận xét của tác giả dân gian về con người, việc đời và rút ra các mối quan hệ nhân sinh.

Trương Xuân Thiên và cuộc trở về cùng lục bát

Trương Xuân Thiên và cuộc trở về cùng lục bát 13/6/2024

Nhìn vào thơ Việt đương đại, chúng ta có thể thấy đa số các tác giả trẻ thường lựa chọn hình thức tự do cho mỗi bài thơ của mình. Thế nhưng cũng có không ít người vẫn say đắm, mặn mà, tìm về các thể thơ truyền thống và gặt hái được không ít thành tựu. Trương Xuân Thiên (sinh năm 1979) là một trong những gương mặt như vậy. Sau hai tập thơ đầu: Tư duy S (NXB Văn học 2005) và Homo Sapiens Người tinh khôn (NXB Văn học 2009), Trương Xuân Thiên đã tìm về thể lục bát với sự ra mắt hai tập thơ: Áo hồ ly (NXB Văn học, 2017) và Lục bát tình nhân (NXB Thanh Hóa, 2021). Chương trình Đôi bạn văn chương của Ban Văn học Nghệ thuật (VOV6), Đài Tiếng nói Việt Nam lần này xin được dành một cuộc trò chuyện về chân dung thơ Trương Xuân Thiên với tên gọi: Trương Xuân Thiên và cuộc trở về cùng lục bát.

"Cha tôi – Kép Cúc": Níu giữ văn hóa làng 11/6/2024

Truyện “Cha tôi – Kép Cúc” của nhà văn Phan Đình Minh kể về mối tình tay ba, họ đều là trai tài gái sắc và đều là học trò yêu của cụ Trùm Thảo-Trưởng Chiếu tuồng làng Thạch Lãm. Chỉ là một chiếu tuồng truyền thống, song nó khiến làng Thạch Lãm nổi tiếng quanh vùng, nó làm xao xuyến bao tâm hồn mỗi khi làng mở đám vào hội; các tuồng tích nhân đạo trung nghĩa, anh hùng trượng nghĩa thấm đẫm vào hồn người làng; làm nên chính hồn làng. Nhân vật xưng Tôi-người kể chuyện là con trai của ông Nhẫn bà Ngát. Tôi kể câu chuyện quá khứ hiện tại đan xen. Ngày ấy mẹ Tôi có tình cảm với kép Cúc chứ không phải với cha. Thế rồi chính ông ngoại là người chủ động kết duyên mẹ và cha. Cha đi bộ đội, mẹ Tôi và Kép Cúc vẫn diễn tuồng với nhau. Mẹ Tôi đã mắc lỗi với cha khi ngả vào Kép Cúc sau một buổi diễn họ vào vai tuồng hai nhân vật yêu nhau, như một tất yếu hóa thân. Đúng dịp ấy thì cha Tôi từ chiến trường về. Họ đã thách đấu nhau gần suốt đêm, rồi Kép Cúc bỏ đi biệt tích. Sau nhiều năm, Kép Cúc trở về muốn vực dậy chiếu tuồng, nhưng lực bất tòng tâm. Cái chết của Kép Cúc hóa giải ân oán giữa họ. Còn giọt nước mắt của cha Tôi bên huyệt mộ Kép Cúc thể hiện cái nghĩa từng gắn bó một thời tuổi trẻ say mê học tuồng diễn tuồng. Giọt nước mắt của người đàn ông nó bao hàm ý nghĩa sâu sa, cha Tôi chấp nhận di chúc của Trưởng Chiếu tuồng Kép Cúc, đặng vực dậy chiếu tuồng - văn hóa làng, mảnh hồn làng Thạch Lãm bấy lâu bị chểnh mảng, lãng quên.

NSND Hoàng Cúc trò chuyện cuộc đời bằng thơ

NSND Hoàng Cúc trò chuyện cuộc đời bằng thơ 10/6/2024

Trong thời khắc khó khăn trong cuộc đời, nhiều người đã tìm đến những vần thơ để giãi bày. Lý do thường thật giản đơn bởi thơ là giấc mơ, là khát vọng từ những ngày rất xa. Khi cảm xúc cho trang thơ bỗng nhiên một ngày chợt đến, họ đón nhận và viết như lẽ thường tình. NSND Hoàng Cúc là một người như thế. Mới đây, bà bất ngờ ra mắt một trường ca mang tên “Cúc” trải lòng cùng độc giả bao suy tư, ký ức cuộc đời.

“Huyệt rừng”: Trân trọng giá trị văn hóa, lịch sử của một vùng đất

“Huyệt rừng”: Trân trọng giá trị văn hóa, lịch sử của một vùng đất 7/6/2024

Ở truyện ngắn “Huyệt rừng”, thủ pháp đồng hiện - tự sự được sử dụng nhuần nhuyễn đưa người đọc, người nghe từ hiện tại trở về quá khứ rồi từ quá khứ trở lại hiện tại, đan xen giữa hai bờ hư thực. Thủ pháp trên buộc người đọc, người nghe phải tập trung theo dõi. Từ đó xâu chuỗi từng tình tiết và hành động của các nhân vật mới hiểu rõ nội dung và ý nghĩa nhân văn của truyện. Tác giả Đỗ Ngọc Bích đã khéo léo đan cài các sự kiện lịch sử giống như trình chiếu một thước phim. Chúng ta hồi hộp dõi theo bước chân của nhân vật Thư đi qua từng cánh cửa dần dần được mở ra và theo bóng lưng thoắt ẩn thoắt hiện của ông già bí hiểm. Thư được chứng kiến cuộc đấu tranh kiên cường, bất khuất của nhân dân dưới sự chỉ huy tài tình của bảy anh em họ Lỗ - bảy vị anh hùng vùng núi Ngang chống lại đội quân Nguyên Mông hung hãn, tàn bạo để bảo vệ vua Trần, bảo vệ quê hương. Thư ngỡ ngàng nhận ra cái dự án lớn mà tập đoàn Đại Tín đang tìm mọi cách thực hiện ở khu vực núi Ngang thực chất là đang tàn phá rừng phòng hộ, gây nguy hại đến cuộc sống của người dân nơi đây. Thư càng bất ngờ hơn khi tận mắt chứng kiến Vũ - Giám đốc xây dựng của tập đoàn cũng là người tình của Thư chính là kẻ đã đứng sau thuê Ngòi đốt phá rừng phòng hộ, lừa người dân ký vào hợp đồng chuyển nhượng đất rừng nhằm hợp thức dự án. Với vị chủ tịch tập đoàn và với Vũ, lợi nhuận khủng từ dự án mới là thứ quan trọng hay với Ngòi - kẻ có lai lịch không rõ ràng, đồng tiền đã che mờ mắt hắn. Diễn biến truyện được đẩy kịch tính, cao trào khi thầy lang họ Lỗ và người dân trừng trị kẻ xấu. Rừng núi Ngang từng là mồ chôn quân xâm lăng. Giờ đây, rừng là mồ chôn những kẻ phá hoại rừng. Tuy chi tiết kịch tính đó xuất hiện qua cơn mê man của nhân vật Thư nhưng một loạt các diễn biến sau đó khiến người đọc, người nghe bất ngờ, ám ảnh trước cái chết của Ngòi và căn bệnh lạ mà Chủ tịch Tín và Giám đốc Vũ mắc phải. Dự án phải tạm dừng. Cái ác phải trả giá. Chi tiết cuối truyện tạo dư ba để chúng ta phải suy ngẫm về nhân quả ở đời. “Huyệt rừng” có cốt truyện dày, đề cập vấn đề mang tính thời sự về việc bảo vệ nguồn tài nguyên rừng quý giá đồng thời cần biết trân trọng những giá trị văn hóa, lịch sử linh thiêng của một vùng đất.

Con trâu trong ngôn ngữ ca dao

Con trâu trong ngôn ngữ ca dao 7/6/2024

Nói đến hình ảnh con trâu là nói đến nền sản xuất nông nghiệp và văn hoá làng xã. Ngày nay, thời đại máy móc và công nghiệp, chúng ta ít thấy hình ảnh con trâu kéo cày trên cánh đồng như những ngày xưa. Thật đáng quý là vẫn còn lại những câu ca cho thấy quan niệm của cha ông về một loài vật gắn bó thân thuộc, và sâu đậm hơn cả là ân tình gửi gắm trong hình ảnh đẹp về lao động sản xuất nông nghiệp.

"Lũ vịt giời": Lắng nghe tiếng nói của người nông dân 4/6/2024

Truyện ngắn chúng ta vừa nghe lấy bối cảnh nông thôn Việt Nam cuối thập niên 70 thế kỷ trước, khi chúng ta vừa bước ra khỏi cuộc chiến tranh chưa lâu. Nền kinh tế đang vận hành theo lối bao cấp, phát triển hợp tác xã ở nông thôn, mọi hoạt động nông nghiệp đều vận hành dưới sự chỉ đạo của chính quyền. Vậy nên mới sinh ra những câu chuyện dở khóc dở cười mà lão Khổ là nhân vật đại diện, được nhà văn tập trung khắc họa. Bi kịch lần đầu xảy ra với lão Khổ và nông dân cả làng Cổ do bệnh sính hình thức của lãnh đạo. Lúa chín vàng những chưa cho gặt bởi còn chờ lãnh đạo huyện về thăm quan. Rốt cuộc lúa bị trận mưa đá phá hỏng, gần như mất trắng. Bi kịch lần hai xảy đến khi lão Khổ chuyển hướng làm kinh tế sang chăn vịt thì bị đánh thuế quá đắt, tận 7 đồng 1 con. Lão Khổ cũng như những nông dân chăn vịt khác nghĩ ra mẹo cho vịt đi ăn đêm để trốn thuế, không ngờ lại bị chính quyền rình bắt, phạt mỗi con 2 đồng và chủ vịt 20kg thóc. Truyện kết thúc bằng cảnh ông Khổ mua đôi vịt và nghe anh hàng vịt nói mỉa mai về việc muốn rẻ chỉ có mua vịt giời. Chỉ có vịt giời xuống ăn lúa thi không bị chính quyền xã phạt mà thôi. Chọn tên truyện là Lũ vịt giời, nhà văn đã dùng thủ pháp phản khách vi chủ, biến cái phụ thành cái chính để làm nổi bật cái giễu nhại, chua chát về sự ấu trĩ một thời trong quản lý kinh tế ở nông thôn. Truyện được viết cách đây đã 35 năm nhưng vẫn còn giá trị nguyên vẹn, đáng để cho mỗi người nghe người đọc suy ngẫm về việc thực thi các chính sách, điều hành xã hội cũng như phải biết lắng nghe và quan tâm nhiều hơn đến đời sống của người nông dân.

Mã QRCODE xem trên mobile
chương trình hôm nay
08h00 - 08h30 Văn nghệ
08h30 - 08h45 Làn sóng nghệ thuật
08h45 - 09h00 Câu chuyện nghệ thuật
10h45 - 11h00 Văn nghệ thiếu nhi
13h00 - 13h30 Đọc truyện dài kỳ
18h15 - 18h30 Văn nghệ thiếu nhi
18h30 - 19h00 Văn nghệ
19h00 - 19h30 Đọc truyện dài kỳ
19h30 - 20h00 Sân khấu truyền thanh
20h30 - 20h45 Làn sóng nghệ thuật
20h45 - 21h00 Câu chuyện nghệ thuật
21h45 - 22h00 Kể chuyện và hát ru cho bé
22h30 - 23h00 Đọc truyện đêm khuya