Văn học Đọc truyện đêm khuya Tiếng thơ Tìm trong kho báu

2020

Năm 2020 có thể xem là một năm đầy biến động không chỉ với Việt Nam mà còn với hàng trăm quốc gia trên thế giới bởi đại dịch Covid 19. Hà Nội, Hải Dương, Đà Nẵng cũng như nhiều tỉnh thành trên cả nước vẫn đang gồng mình lên để chống dịch, quyết tâm vượt qua cơn thử thách này. Và trong những ngày này, hai tiếng Tổ Quốc lại vang lên thật thiêng liêng. Trong số Đôi bạn văn chương đúng vào dịp đại lễ quốc khánh lần này, chúng ta sẽ đến với những bài thơ tổ quốc trong dòng chảy thi ca Việt Nam...

"Con ong làm mật, yêu hoa/ Con cá bơi, yêu nước; con chim ca, yêu trời..." 25/9/2020

Thơ hay không có nghĩa là luôn đeo đẳng, bám riết lấy ta. Chính những vần thơ tưởng đã lãng quên trong một thời khắc nào đó bỗng vụt hiện lại mới thực là đã sống lâu và sâu trong tâm trí. Cách đây chưa lâu, nhà thơ Lê Thiếu Nhơn đã đặt ra câu hỏi “Vì sao có nhiều năm làm lãnh đạo cấp cao, Tố Hữu vẫn đều đặn làm thơ?” rồi chính nhà thơ lại tự trả lời: “Rất dễ hiểu, vì ông là một thi sĩ đích thực. Tố Hữu luôn tin vào lý tưởng của bản thân, ông luôn tin vào đường đi của dân tộc, ông luôn tin vào ngày mai của lương tri”...

Con cáo cuối cùng 24/9/2020

Những câu chuyện mang màu sắc liêu trai, huyễn tưởng thường có một sức hút lạ lùng đối với người đọc. Có lẽ trong mỗi chúng ta đều có một thế giới tưởng tượng phong phú, chỉ là không phải ai cũng đủ bút lực để diễn tả. Trong chương trình Đọc truyện đêm khuya phát 24/09, mời các bạn bước vào thế giới huyền ảo ấy qua truyện ngắn “Con cáo cuối cùng” của nhà văn Hà Phạm Phú

Thơ Hồ Xuân Hương - Những mẫu gốc ám gợi 24/9/2020

Thơ Nôm Hồ Xuân Hương trước tiên chính là tấm gương phản ánh con người và trí tuệ của tác giả. Chính vì hiểu thấu căn nguyên khởi sinh nên các hình tượng văn hóa dân tộc, thầm nhuần những tập tục dân gian, nữ sĩ đã sáng tạo thơ ca dựa trên những mẫu gốc bắt nguồn từ tín ngưỡng phồn thực của dân nước ta. Có thể nói, chất phong tình, tâm thức phản kháng, khát vọng hạnh phúc, tự do chính là những biểu hiện rõ nét của sự phát triển và biến hóa của các mẫu gốc trong thơ Nôm Hồ Xuân Hương...

"Mật rắn": Một truyện ngắn hay của nhà văn Nguyễn Dậu 22/9/2020

"Mật rắn" được viết từ năm 1988, đến nay đã hơn 30 năm, nhưng vẫn còn nguyên vẹn sắc thái tươi mới của đời sống, đủ gieo vào lòng người đọc người nghe những bâng khuâng về số phận, về sự lựa chọn của mỗi con người...

"Mùa xuân - Tiếng chim" của nhà văn Vũ Tú Nam: Tâm tình người lính cựu 16/9/2020

Dù chỉ viết theo dòng thời gian hồi tưởng tuần tự nhưng thiên truyện có gần 40 “tuổi đời” của nhà văn Vũ Tú Nam vẫn khơi dậy trong mỗi chúng ta những thoáng rung động với tình người, tình đời. “Mùa xuân – Tiếng chim”, theo BTV chương trình qua câu chuyện về mối tình chôn dấu trong quá khứ đã “khảm” nên những tâm hồn đẹp biết sống vì những điều cao cả

Hồ Xuân Hương - Nhà thơ dòng Việt - Bà chúa thơ Nôm 16/9/2020

Sống và sáng tác cùng giai đoạn với Đại thi hào Nguyễn Du, nữ sĩ Hồ Xuân Hương cũng là một phong cách thơ Nôm độc đáo. Nếu “Truyện Kiều” của Nguyễn Du được truyền khẩu rộng rãi trong dân gian thì thơ Quốc âm của Hồ Xuân Hương, những bài như Mời trầu, Tự tình, Quả mít, Bánh trôi, Con ốc nhồi, Đèo Ba Dội, Sư bị ong châm, Thiếu nữ ngủ ngày cũng được thích thú ngâm nga, truyền tụng bao đời nay. Tuy mỗi tác giả, tác phẩm có nội dung, tính chất, nghệ thuật thơ riêng biệt nhưng xét về quá trình thâm nhập vào quảng đại quần chúng, tới hôm nay có thể thấy ảnh hưởng của thơ ca Hồ Xuân Hương so với Đại thi hào Nguyễn Du cũng vững vàng ở thế một chín một mười.

Số phận những đứa trẻ thời chiến trong truyện ngắn "Chờ" 14/9/2020

Câu chuyện là bức tranh tả thực về số phận của những đứa trẻ mồ côi, không tên, không quê hương, không bản quán, không chút bấu víu vào tương lai, chờ đợi mỏi mòn ngày nào đó sẽ được một gia đình giàu có nào đó ở nơi xa xôi nào đó nhận làm con nuôi. Nhưng rồi “đời không như là mơ”, cũng giống như những đứa trẻ hàng ngày chờ cơm ăn thức uống, chờ ông thợ ảnh đến chụp ảnh gửi cho các gia đình ngoại quốc, Orlando và Acapulco chờ đợi trong vô vọng, cả hai bị bỏ lại…

Thơ người xứ Nghệ 14/9/2020

Từ những vần thơ về Xô Viết Nghệ Tĩnh của nhà thơ, nhà Cách mạng - Đặng Chính Kỷ: “Kìa Bến Thuỷ đứng đầu dậy trước/ Nọ Thanh Chương tiếp bước đứng lên/ Nam Đàn, Nghi Lộc, Hưng Nguyên/ Anh Sơn, Hà Tĩnh một phen dậy rồi”, đến "Gửi bạn người Nghệ Tĩnh" của nhà thơ Huy Cận dung dị lời nhắn gửi: "Ai ơi, cà xứ Nghệ/ Càng mặn lại càng giòn/ Nước chè xanh xứ Nghệ/ Càng chát lại càng ngon/ Khoai lang vàng xứ Nghệ/ Càng nhai kĩ càng bùi/ Cam Xã Đoài xứ Nghệ/ Càng chín lại càng tươi” đều thắm đượm khí chất, tâm hồn người thơ xứ Nghệ...

“Của chùa”: Lòng lành hướng thiện 11/9/2020

Với truyện ngắn “Của chùa” nhà văn Phan Đình Minh sử dụng hai giọng kể. Giọng kể của nhân vật tôi mang tính tự sự, người con kể về bi kịch cuộc đời chìm nổi của người cha nuôi tên Hoán và gia đình ông . Giọng kể thứ 2 : Giọng kể của ông Dưỡng - người chứng kiến trực tiếp cuộc đời của ông Hoán kể lại cho nhân vật tôi nghe – thực chất là những đối thoại giữa ông Dưỡng và nhân vật tôi, góp cho câu chuyện tăng phần thuyết phục. Nhờ thế số phận nhân vật ông Hoán được tái hiện khá đậm nét...

Sự dung hòa văn học chức năng và nghệ thuật trong thơ Nôm Nguyễn Du 10/9/2020

Cũng như Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, những nhà nho – công thần đồng thời là nhà thơ, sự nghiệp sáng tác của Đại thi hào Nguyễn Du cũng có hai dòng văn học chức năng và văn học nghệ thuật. Nếu văn học chức năng nhằm bày tỏ tấm lòng trung hiếu, nhân nghĩa, trách nhiệm công dân với xã hội thì văn học nghệ thuật là địa hạt riêng tư và cũng vô cùng tinh túy để tác giả bộc lộ chiết xuất tài năng độc đáo. Tác giả của những tác phẩm lớn như “Truyện Kiều”, “Văn chiêu hồn” đã dung hòa được văn học chức năng và văn học nghệ thuật trong các sáng tác Quốc âm đạt tới “cảnh giới” thời đại...

Cơn giông 7/9/2020

Không còn êm đềm sau lũy tre làng, làng quê trong “Cơn giông” hiện ra trong xơ xác vì lô đề, cờ bạc, và thậm chí, còn kiệt quệ hơn khi giấc mộng đổi đời tan vỡ. Tình huống truyện trong “Cơn giông” không mới trong hiện thực đời sống. Nhưng có lẽ đây là tác phẩm hiếm hoi viết về chuyện lừa bán bảo hiểm – điều đã khiến nhiều người rơi vào cảnh cùng đường...

Phát thanh Văn nghệ neo giữ hồn Tiếng nói Việt Nam 7/9/2020

Những phát thanh viên của chương trình Văn nghệ là cầu nối đưa các tác phẩm văn học nghệ thuật đến gần hơn với công chúng qua làn sóng phát thanh quốc gia. Tiếng nói Việt Nam là tiếng hồn của dân tộc, chứa đựng những vẻ đẹp thẳm sâu của văn hóa qua bão giông lịch sử. Phát thanh Văn nghệ, một phần nào đó, chính là nơi neo giữ tâm hồn dân tộc… (Tìm trong kho báu 07/09/2020)

Cao xanh lòng mẹ nơi "Cất tiếng gọi trời" 3/9/2020

Cách nhà văn viết về nỗi khổ nhọc, gian nan của người mẹ nghèo với đứa con tăng động bám ríu lấy cơ thể còm cõi, bệnh tật, cùng cực khiến người đọc, người nghe không thể dằn lòng. Cảm thương người phụ nữ, người mẹ ấy bao nhiêu, chúng ta càng khâm phục tình yêu con, niềm tin, ý chí sống vì con của chị. Và tin rằng ông trời có mắt, tin rằng sau cơn bĩ cực đến hồi thái lai

Người thơ thuần tuý Nguyễn Du trong "Văn tế thập loại chúng sinh" 1/9/2020

Năm 1957, nghĩa là cách đây hơn 60 năm, nhà thơ Đinh Hùng trong một bài viết về Đại thi hào Nguyễn Du đã gọi “Văn tế thập loại chúng sinh” là “Tiếng Vọng Tố Như”: “Tiếng Vọng Tố Như không phải chỉ có “Đoạn trường tân thanh” mới đáng kể là tiêu biểu mà còn có “Văn tế thập loại chúng sinh”, tức Thơ Chiêu hồn. Nếu Truyện Kiều ví như một toà lâu đài uy nghi dựng lên giữa cuộc sống biến diễn từng lớp kịch nhân tình bi hoan, thì “Văn Chiêu hồn” là một ngọn hải đăng cô tịch chiếu ánh sáng ngoài cửa biển đêm dài, soi đường cho những con thuyền lạc lõng trên sóng nước mù sương...