Mùa xuân không chỉ là khởi đầu của một năm mới mà còn là biểu tượng cho sức sống bền bỉ và khát vọng vươn mình của dân tộc. Trong chương trình hôm nay, mời quý vị và các bạn cùng lắng nghe tùy bút 'Vận nước mùa xuân' của nhà văn, nhà báo Phan Thế Cải qua giọng đọc PTV Hồng Huệ. Tác phẩm là những cảm nhận sâu sắc về hành trình không mệt mỏi của dân tộc qua những cột mốc thời gian, đồng thời mở ra cái nhìn lạc quan về sức mạnh nội sinh, khí thế và vận hội mới của đất nước trong mùa xuân này.
Ngay ở lần thử sức đầu tiên với thể loại tiểu thuyết, nhà văn Nguyễn Thu Hằng đã gây ấn tượng mạnh với giới chuyên môn bằng tác phẩm "Chiều qua thị trấn". Cuốn sách không đi theo lối mòn minh họa một chiều mà đi sâu vào những tình huống đời thường, khốc liệt nhưng đầy tính nhân văn.
Lấy điểm xuất phát từ một vụ án ma túy bị chôn vùi suốt ba năm, tác phẩm dẫn dắt độc giả đi từ những dằn vặt của một cô gái trẻ đến những chiến công thầm lặng của các chiến sĩ công an. Đây là tác phẩm tiêu biểu đạt giải A trong cuộc thi sáng tác về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" giai đoạn 2022 – 2025. Về cuốn tiểu thuyết này, nhà văn Nguyễn Thu Hằng đã có cuộc trò chuyện với phóng viên chương trình. Mới quý vị cùng lắng nghe!
“Tết bắt đầu từ đâu?” – Có lẽ câu trả lời nằm ở những điều giản dị nhất: một sân gạch sạch bóng, một nồi chè kho của bà hay nhành hoa trong bình gốm cũ. Tết là dịp để cầu mong bình an, nhưng cũng là lúc để ta rưng rưng nhìn lại những kỷ niệm xưa cũ.
Trong "Bếp lửa chiều 30", chúng tôi gửi tặng quý vị tản văn “Những ý nghĩ khua vang căn bếp nhỏ” của nhà thơ Nguyễn Bảo Chân. Qua trang viết và cuộc trò chuyện thân tình cùng nữ sĩ, chương trình hy vọng sẽ đem đến cho quý vị một không gian ấm cúng, nhắc nhớ về một mái ấm đủ đầy những gương mặt người thương.
Là thành quả sau 17 năm nghiên cứu của PGS.TS Trần Văn Toàn, cuốn sách “Văn học như một diễn ngôn – Lý thuyết diễn ngôn của Michel Foucault và văn học sử Việt Nam” (do NXB Đại học Sư phạm ấn hành) đã được giới chuyên môn đón nhận. Đây là công trình nghiên cứu chi tiết và hệ thống, cung cấp một hướng tiếp cận văn học mới mang tính thời sự. Cuốn sách được coi là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị, phục vụ đắc lực cho công tác nghiên cứu và giảng dạy văn học trong các trường đại học cũng như trường phổ thông.
Đề tài chiến tranh và cách mạng luôn là chủ đề chính thu hút bút lực của nhiều văn nghệ sĩ. Bằng góc nhìn trực diện và đã chiều, các nhà văn từng là người lính vào sinh ra tử ở một số chiến trường đã tái hiện một cách sâu sắc từng chặng đường, trận đánh, cùng nhiều chiến công hiển hách của quân và nhân dân ta trong công cuộc đấu tranh bảo vệ nền độc lập tự do của dân tộc. Và một trong số đó là nhà văn Thế Đức. Những năm tháng ông tham gia quân ngũ đã trở thành nguồn cảm hứng sâu sắc trong nhiều tác phẩm văn chương dài hơi của chính nhà văn. Điển hình là cuốn tiểu thuyết “Chuyện tình thời hậu chiến” do Nhà xuất bản Văn học ấn hành.
Tiểu thuyết “Những bóng ma trở lại” của nhà văn Đan Mạch Thomas Bo Pedersen xuất bản tại Đan Mạch năm 2022. Cuốn sách xoay quanh ký ức về thời hậu chiến với những hậu quả nặng nề mà chiến tranh để lại. Dưới những lớp bụi của lịch sử, có những câu chuyện tưởng như đã ngủ yên nhưng thực chất chưa bao giờ biến mất. Chúng chỉ lùi sâu vào ký ức, chờ một thời điểm để quay trở lại – dưới hình hài của những ám ảnh, của những câu hỏi chưa có lời đáp và của những món nợ đạo đức mà con người không thể né tránh…Mời quý thính giả cùng nghe cuộc trò chuyện với dịch giả Hà Thủy Nguyên về cuốn sách này.
Mang thông điệp về sự vươn mình lớn dậy của dân tộc, ca khúc "Việt Nam kỷ nguyên vươn mình" (nhạc Nhuận Phú, thơ Nguyễn Văn Khôi) đang trở thành một điểm sáng trong dòng chảy âm nhạc đương đại. Bằng việc lồng ghép khéo léo hình ảnh ẩn dụ về vó ngựa Thánh Gióng xông pha, nhạc sĩ đã khắc họa sắc nét tinh thần tự lực tự cường và sức trẻ của đất nước trong kỷ nguyên mới. Lắng nghe chương trình để cùng cảm nhận hơi thở thời đại qua âm nhạc và tiếp nối dòng chảy tự hào với các tác phẩm hội họa, văn học về đề tài cách mạng trong chương trình hôm nay.
Trong kỷ nguyên số, văn chương nghệ thuật nói chung và Văn nghệ dân gian nói riêng đang đứng trước cơ hội bứt phá mạnh mẽ nhưng cũng đầy rẫy rủi ro tiềm ẩn khi tiếp cận không gian mạng. Làm thế nào để di sản dân tộc không bị "biến dạng" hay lãng quên giữa dòng chảy công nghệ? Từ những trăn trở tại Hội nghị tổng kết công tác của Hội Văn nghệ dân gian vừa qua, phóng viên Dương Hà đã có cuộc trò chuyện cùng Tiến sĩ Nguyễn Thị Hải Anh (Đại học Thái Nguyên) để phân tích sâu hơn về cơ hội, khó khăn và những giải pháp bền vững khi khai thác, quảng bá chất liệu dân gian trên các nền tảng số hiện nay.
Là một trong những tác phẩm kinh điển của văn học nước nhà, “Truyện Kiều” của đại thi hào Nguyễn Du đã khơi gợi vô số cách tiếp nhận. Tuy nhiên, ngay khi người ta tưởng rằng nghiên cứu về tác phẩm này đã “phong phú như lá rừng, bài viết thành kho, đủ khía cạnh, đủ vấn đề từ nội dung đến hình thức” thì vẫn có người tìm ra hướng tiếp cận mới với “Truyện Kiều”. Đó là TS. Nguyễn Thanh Phong với cuốn sách “Truyện Kiều ở Nam Bộ”. Đây cũng là một trong 4 công trình nhận tặng thưởng loại B của Hội đồng Lý luận Trung ương năm vừa qua. “Truyện Kiều ở Nam Bộ” không chỉ là một tài liệu nghiên cứu, mà còn mở ra cái nhìn sâu sắc về một “hệ sinh thái văn hóa Kiều” rất riêng, rất đời thực trong lòng người dân miền Nam.
Sau thành công của “Sơn ca”, “Đời gió bụi” – tác phẩm thứ hai viết bằng tiếng Anh của nhà văn Nguyễn Phan Quế Mai tiếp tục chính phục độc giả với câu chuyện về chiến tranh và thân phận con người. Cuốn sách đã được dịch ra hơn 15 ngôn ngữ và xuất bản tại 20 quốc gia. Gần đây, “Đời gió bụi” đã trở về quê hương qua phần chuyển ngữ của chính tác giả và dịch giả Thiên Nga. “Đời gió bụi” không chỉ kể tiếp những bi kịch chiến tranh mà còn đi sâu vào những tổn thương tâm lý tưởng như không bao giờ lành lại. Trên tất cả, tác phẩm là câu chuyện về nghị lực sống, lòng trắc ẩn, sự hòa giải và sức mạnh cứu rỗi của tình yêu cùng sự tha thứ.
Điểm hẹn Văn nghệ: Từ cơn "Mưa đỏ" kiêu hùng trên màn ảnh đến nét nhạc "Mưa Hà Nội" mênh mang hoài cổ, chương trình "Điểm hẹn văn nghệ" hôm nay là một hành trình đa sắc của cảm xúc. Quý vị sẽ được lắng nghe những phân tích sâu sắc về ngôn ngữ điện ảnh hiện đại, cùng những nét cọ màu nước tinh tế về sắc hoa cải mùa đông của họa sĩ Bùi Thị Kim Dung. Khép lại chương trình là những mẩu chuyện nghề hóm hỉnh từ nhà thơ Trần Đăng Khoa, mang đến cái nhìn thú vị về cách nuôi dưỡng cảm hứng sáng tạo trong thời đại trí tuệ nhân tạo.
Có những tác phẩm nghệ thuật sinh ra để làm bùng nổ những con số, nhưng cũng có những tác phẩm sinh ra chỉ để... đợi một điểm chạm.
"Quán Kỳ Nam" — một bộ phim được giới chuyên môn đánh giá là một bộ phim đẹp, có chiều sâu, thẩm mỹ tốt lại đang chịu cảnh "lặng lẽ" nơi phòng vé. Phải chăng, nghệ thuật tử tế đang dần trở nên "lệch pha" trước những thói quen nghe nhìn vội vã của thời đại?
Thế nhưng, nghệ thuật dù ở thời đại nào, nếu chạm được vào mạch ngầm ký ức, nó sẽ trường tồn. Đó là lý do tại sao ca khúc "Đồng đội tôi" hay thi phẩm "Đồng chí" của nhà thơ Chính Hữu — dù ra đời trong khói lửa chiến tranh — vẫn đủ sức lay động những trái tim trẻ tuổi hôm nay bởi sự chân thực và tinh tế đến tận cùng.
Vẻ đẹp của sự tử tế trong nghệ thuật và nỗi trăn trở về thị hiếu công chúng chính là dòng chảy xuyên suốt của Điểm hẹn Văn nghệ kỳ này. Mời quý vị và các bạn cùng lắng nghe.
Nhà văn Phạm Việt Long được biết đến là một cây bút giàu tâm huyết có nhiều đóng góp cho đời sống văn hóa đương đại. Tiếp nối thành công của những tác phẩm như "B. Trọc", ông vừa chính thức gửi tới độc giả tập truyện ngắn mới nhất mang tên "Góc khuất Trường Sơn". Đây là dấu mốc quan trọng – tập truyện thứ 6 trong sự nghiệp sáng tạo bền bỉ của ông.
Tập truyện "Góc khuất Trường Sơn" là một hành trình đi sâu vào thế giới nội tâm, khai thác chiều sâu tâm linh và những phận người chìm nổi giữa thời chiến và hậu chiến. Bằng ngòi bút thấm đẫm tính nhân văn và tinh thần chiến đấu cao, Phạm Việt Long đã can đảm bóc tách những điều "không thể nói", những nỗi niềm của những con người đã bước qua lằn ranh sinh tử. "Góc khuất Trường Sơn" là chiếc cầu nối tâm tưởng giữa các thế hệ, giúp chúng ta thấu hiểu hơn cái giá của hòa bình.
Nhà văn, PGS.TS Phạm Quang Long, tác giả quen thuộc của "Lạc giữa cõi người", "Bạn bè một thuở", vừa tiếp tục ra mắt tiểu thuyết mới mang tên "Trưởng tộc" (NXB Phụ nữ Việt Nam).
"Trưởng tộc" là cuốn tiểu thuyết thứ tư của nhà văn Phạm Quang Long đưa người đọc trở lại với đề tài nông thôn - một đề tài đang dần vắng bóng trong bối cảnh văn học đương đại của nước nhà. “Trưởng tộc” không phải là một cuốn sách đơn lẻ mà là mắt xích trong một chuỗi những chiêm nghiệm của tác giả về làng quê, góp phần níu giữ và tái hiện bức tranh toàn cảnh về đời sống nông thôn Việt Nam.
Với ngòi bút đào sâu vào văn hóa dòng họ, tác phẩm phơi bày những xung đột dữ dội giữa thế hệ cũ và lớp con cháu, khát vọng làm giàu, và những suy thoái đạo đức đang diễn ra nơi thôn làng. "Trưởng tộc" không chỉ kể chuyện họ tộc mà còn là lời cảnh tỉnh về một làng quê đang dần biến mất và biến chất.
Dù vậy, cuốn sách vẫn chứa đựng niềm xót xa sâu sắc cùng vẻ đẹp cổ kính, và một niềm tin mãnh liệt vào một nông thôn kiểu mới đang hiện hữu. Đây chắc chắn là tác phẩm sẽ khơi gợi kí ức và niềm trân trọng những giá trị cốt lõi về đạo làm người trong lòng độc giả.